Deddf Hawliau Defnyddwyr
Rhagfyr 4, 2015
Mae'r llywodraeth wedi disgrifio'r Ddeddf fel 'y newid mwyaf o gyfraith defnyddwyr ers cenhedlaeth' ac, ar yr amod bod busnesau a defnyddwyr yn cymryd amser i ddeall y rheolau newydd, dylai drawsnewid y ddeddfwriaeth bresennol sy'n hen ffasiwn ac yn aml yn ddryslyd.
Mae’r Ddeddf wedi’i rhannu’n sawl maes o ddiwygiadau allweddol, megis rhwymedïau hawliau defnyddwyr ar gyfer nwyddau, gwasanaethau a chynnwys digidol, telerau a rheolau ymhlyg newydd ar delerau annheg yn ogystal â darpariaethau diwygiedig ar bwerau gorfodi i sicrhau cydymffurfiaeth â’r Ddeddf.
NWYDDAU – Mae’r Ddeddf yn ymhelaethu ar y gofynion presennol y dylai nwyddau fod o ansawdd boddhaol, yn cydymffurfio â’u disgrifiad ac yn addas i’r diben. Mae'n darparu rhwymedi newydd ar gyfer nwyddau diffygiol ar ffurf hawl tymor byr o 30 diwrnod i 'wrthod' y nwyddau a'u dychwelyd i gael ad-daliad, atgyweiriad neu amnewidiad os yw'r gwerthwr yn methu â chyflenwi nwyddau sy'n bodloni'r safonau a ddiffinnir yn y Ddeddf.
Gall y gwerthwr ymestyn y terfyn amser hwn ond ni chaiff ei leihau. Mae gan nwyddau darfodus hawl tymor byrrach i'w gwrthod. Hefyd, dylai gwerthwyr sicrhau bod eu telerau ac amodau cyflenwi yn ogystal â pholisïau a gweithdrefnau yn cydymffurfio â'r gofynion hyn.
Ar ôl i'r hawl i wrthod gychwynnol o 30 diwrnod ddod i ben, mae gan y defnyddiwr yr hawl o hyd i fynnu bod nwyddau diffygiol yn cael eu hatgyweirio neu eu disodli, ond ni allant eu dychwelyd am ad-daliad. Os yw'r nwyddau wedi'u hatgyweirio neu eu hadnewyddu yn dal i fod yn is na'r safon ddisgwyliedig ar ôl eu hatgyweirio neu eu hadnewyddu, gall y defnyddiwr naill ai eu cadw a derbyn gostyngiad yn y pris, neu eu gwrthod a chael ad-daliad.
CYNNWYS DIGIDOL – Oherwydd byd eang menter ddigidol, bydd y Ddeddf bellach yn gweld llawer o’r hawliau a roddir i nwyddau nad ydynt yn rhai digidol yn cael eu cyflwyno i gynnwys digidol fel disgiau a lawrlwythiadau. Fodd bynnag, un gwahaniaeth pwysig yw nad oes gan ddefnyddiwr hawl i wrthod cynnwys digidol oherwydd na ellir ei ddychwelyd. Bydd gwerthwyr yn dal i fod dan ddyletswydd i atgyweirio neu amnewid unrhyw gynnwys digidol diffygiol a ddarperir a bydd gofyn iddynt hefyd ddigolledu defnyddiwr os yw eu cynnyrch digidol yn achosi niwed i galedwedd neu gyfrifiadur y defnyddiwr.
GWASANAETHAU – Mae’r Ddeddf bellach yn ceisio sicrhau bod gwasanaethau’n cael eu darparu o fewn amser rhesymol ac am bris rhesymol. Felly, os yw busnes yn cynnal gwasanaeth nad yw wedi cytuno ar bris amdano eto, rhaid i’r pris a roddir yn y pen draw fod yn un rhesymol neu mae’n destun her gan y defnyddiwr.
At hynny, os yw busnes yn cyflawni gwasanaeth yn anghywir neu’n methu â defnyddio gofal a sgil rhesymol, mae gan y defnyddiwr gyfres o rwymedïau haenog ar gael iddynt: gallant fynnu ei fod yn ei wneud eto yn rhad ac am ddim, neu, os nad yw hynny’n bosibl, gallant ofyn am ostyngiad yn y pris i'w digolledu. Mae gan y defnyddiwr hefyd hawl i ostyngiad mewn pris os na chaiff y gwasanaethau eu darparu o fewn amser rhesymol.
TELERAU ANNHEG – Mae llawer o’r rheolau mewn perthynas â thelerau annheg yn aros yr un fath ond gyda rhai eithriadau nodedig: bydd y Ddeddf yn ymestyn y rheolau ar degwch telerau contract i gynnwys hysbysiadau, megis yr hysbysiadau a arddangosir ar arwyddion mewn meysydd parcio fel y bydd y telerau hyn yn berthnasol. hefyd fod yn destun y 'prawf tegwch'. Fodd bynnag, nid yw'r rheol hon yn berthnasol i hysbysiadau nad ydynt yn cael eu hystyried yn ffurfio contract, er enghraifft arwydd mewn pwll nofio gwesty yn nodi bod gwesteion yn nofio ar eu menter eu hunain. Oherwydd bod y gwestai eisoes wedi cofrestru a bod ganddo hawl i ddefnyddio'r cyfleusterau, ni wneir contract newydd wrth fynd i mewn i'r pwll.
Bydd y Ddeddf hefyd yn darparu 'dihangfa' bosibl i'r prawf tegwch os caiff y term annheg ei gyfleu a'i arddangos i'r defnyddiwr mewn ffordd dryloyw ac amlwg. Mae'r Ddeddf hefyd yn ychwanegu at y rhestr o dermau enghreifftiol a fydd o bosibl yn cael eu hystyried yn annheg.
GORFODI – Bydd y Ddeddf hefyd yn cyflwyno cyfres o fesurau gwell i ganiatáu i orfodwyr awdurdodedig fonitro, ymchwilio a gorfodi cydymffurfiaeth â’r rheolau newydd. Mae'r rhain yn dod o fewn tri phrif faes yn fras: mesurau unioni fel iawndal i ddefnyddwyr, mesurau cydymffurfio i atal neu leihau'r risg o ymddygiad mynych a mesurau dewis y bwriedir iddynt alluogi defnyddwyr i ddewis yn fwy effeithiol rhwng gwahanol gyflenwyr.
YMDDYGIAD GWRTHGYSTADLEUOL – Nod y Ddeddf yw mynd i’r afael ag ymddygiad gwrth-gystadleuol a bydd yn cyflwyno newidiadau radical i’r ffordd y gall defnyddwyr herio busnesau. Er mai mater i gyrff penodol yn flaenorol oedd herio ymddygiad gwrth-gystadleuol, bydd defnyddwyr bellach yn chwarae rhan llawer mwy gweithredol wrth herio busnesau sy'n ymddwyn mewn ffordd wrth-gystadleuol. Os yw defnyddiwr yn teimlo nad yw busnesau'n cystadlu ac efallai'n cynnal arferion fel pennu prisiau, gallant ymuno â chamau gweithredu i gyfeirio'r busnesau at y Tribiwnlys Apeliadau Cystadleuaeth. Rhaid i fusnesau felly ymdrechu i gynnal busnes mewn ffordd deg a chystadleuol er budd y defnyddiwr.
Fel y dywed y llywodraeth, ni fydd y Ddeddf yn cyflawni ei heffaith lawn oni bai bod pawb dan sylw – yn ddefnyddwyr ac yn fusnes – yn gwybod beth mae’n ei olygu a sut y bydd yn effeithio arnynt. I ddefnyddwyr, bydd gwefan Cyngor ar Bopeth yn ffynhonnell wybodaeth amhrisiadwy unwaith y bydd y Ddeddf wedi’i phasio. I fusnesau, efallai mai adolygu polisïau a gweithdrefnau i sicrhau cydymffurfiaeth â’r drefn newydd a cheisio cyngor cyfreithiol ar y rheini yw’r opsiwn gorau. I gael rhagor o wybodaeth am y Ddeddf, cyngor neu hyfforddiant, cysylltwch â Stephen Thompson ar 029 2082 9136.