02920 829 100 
A all “blas” bwyd ddenu hawlfraint?
Tachwedd 16
Yn 2017 cyfeiriodd Llys Apêl yr Iseldiroedd amrywiol gwestiynau cyfreithiol i Lys Cyfiawnder yr Undeb Ewropeaidd (CJEU) mewn perthynas â’r hyn sy’n gyfystyr â “gwaith” at ddibenion y gyfarwyddeb hawlfraint berthnasol.
Roedd y CJEU yn edrych ar achos dib caws hufen a pherlysiau taenadwy, Heksenkaas, a gynhyrchwyd gan y gwneuthurwr caws o'r Iseldiroedd, Levola Hengelo BV.
Roedd Lenvola yn honni bod gwneuthurwr caws arall o'r Iseldiroedd wedi torri ei hawlfraint trwy gynhyrchu caws taenadwy gyda'r un blas â Heksenkaas.
Er mwyn denu amddiffyniad hawlfraint, byddai angen sefydlu bod blas bwyd yn gyfystyr â “gwaith”.
Mae’r CJEU wedi penderfynu er mwyn cael “gwaith”, bod dau ofyniad:
1. byddai'n rhaid i flas bwyd fod gwreiddiol yn yr ystyr mai creadigaeth ddeallusol yr awdur ei hun ydyw; a
2. mae'n rhaid ei fod yn fynegiant o greadigaeth ddeallusol yr awdur.
Gellir rhoi amddiffyniad hawlfraint ar gyfer ymadroddion, ond nid syniadau, gweithdrefnau, dulliau gweithredu na chysyniadau mathemategol.
Yn yr achos hwn, er mwyn denu amddiffyniad hawlfraint, rhaid bod y gwaith wedi'i fynegi mewn modd sy'n ei wneud yn ddigon manwl gywir a gwrthrychol, hyd yn oed os nad yw'r mynegiant mewn ffurf barhaol. Gwneir hyn er mwyn i'r awdurdodau perthnasol a'r cystadleuwyr allu adnabod y gwaith.
Fodd bynnag, dyfarnodd y llys nad yw blas bwyd yn bodloni'r gofyniad hwn oherwydd ei fod yn cael ei nodi trwy synhwyrau blas a phrofiadau sy'n oddrychol ac yn amrywiol. Hefyd, gall ffactorau personol sy'n unigryw i'r person sy'n blasu'r bwyd ddylanwadu ar flas, gan gynnwys oedran, hoffterau bwyd ac arferion bwyta.
Yn unol â hynny, daeth y llys i'r casgliad na allai blas bwyd gael ei ddosbarthu fel “gwaith” ac felly na fyddai'n gymwys i'w warchod o dan y gyfarwyddeb hawlfraint.
Fodd bynnag, mae'n werth nodi bod rysáit, boed wedi'i ysgrifennu neu wedi'i recordio mewn rhyw ffordd arall, Gallu denu amddiffyniad hawlfraint.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
