Achos Marks and Spencer yn chwalu rhwystrau i landlordiaid
Mawrth 11, 2014
Yn yr achos – Marks and Spencer PLC v BNP Paribas Securities Services Trust Company (Jersey) Ltd ac Anr [2014] – gwelwyd M&S yn arfer y cymal terfynu o dan eu prydles – a oedd yn golygu bod yn rhaid iddynt dalu rhent hyd at ddiwedd y chwarter rhentu ac a cosb i’r landlord o dan y les.
Bu llawer o drafod ynghylch a ddylai tenant a arferodd gymal terfynu gael ad-daliad o rent a thaliadau eraill am y cyfnod ar ôl y dyddiad torri, er yn yr achos hwn, nid oedd y brydles yn darparu ar gyfer hyn.
I bob pwrpas, talodd M&S yr holl symiau perthnasol a thrafodwyd ar ôl y digwyddiad trwy wneud cais i'r Uchel Lys i adennill y rhent dros ben a dalwyd.
Mae Rhodri Lewis, Partner yn ein tîm Ymgyfreitha Eiddo, wedi bod yn gysylltiedig ag achos tebyg yn ddiweddar, yn ymwneud ag arfer cymal terfynu mewn prydles. Dadleuwyd na roddwyd meddiant gwag (a oedd yn amod o arfer y cymal torri) oherwydd bod y tenant wedi gadael dodrefn siop arddangos yn yr eiddo.
Cyfeiriwyd y mater i gyflafareddiad a buom yn llwyddiannus ar ôl i'r cyflafareddwr ganfod nad oedd meddiant gwag wedi'i roi, felly roedd y brydles yn dal i fynd rhagddi a chafodd y tenant ei hun mewn ôl-ddyledion rhent sylweddol, gyda llog a chosbau cost.
Amlygodd achos M&S rai o'r agweddau masnachol i'w hystyried pan fydd hawl i arfer cymal terfynu wedi'i gynnwys mewn prydles. Cadarnhaodd yr Uchel Lys na allai’r partïon fod wedi bwriadu i’r landlord gael y rhent gormodol yn ogystal â’r taliadau cosb ac felly gorchymyn bod y rhent gormodol yn cael ei ad-dalu.
Unwaith y gwnaeth y landlord apelio, gwrthdroodd y COA benderfyniad yr Uchel Lys gan nodi os nad oedd term penodol o'r fath na ellid ei awgrymu a gwrthodwyd caniatâd i apelio i M&S.
Roedd yn annisgwyl wedyn i’r Goruchaf Lys roi caniatâd i M&S apelio yn erbyn penderfyniad y COA ar 11 Tachwedd 2014.
Mae’n bosibl y caniatawyd yr apêl oherwydd bod y Goruchaf Lys yn bwriadu ailasesu cymalau terfynu’n gyffredinol a gwerthuso a ddylai telerau gael eu cynnwys mewn prydlesi er mwyn cael canlyniad masnachol ‘deg’. Mae potensial, felly, i’r maes hwn o’r gyfraith newid yn sylweddol, er nad yw dyddiad gwrandawiad y Goruchaf Lys wedi’i bennu eto ac erys i’w weld hefyd a fydd y mater yn cael ei herio gan M&S yn y Goruchaf Lys.
Mae hwn yn achos diddorol, sy’n dangos sut y mae angen i landlordiaid a thenantiaid fod yn ymwybodol bod ymgyfreitha ynghylch cymalau terfynu yn fwy cyffredin yn y farchnad bresennol ac y gall fod yn ddrud iawn yn y pen draw.
Os ydych yn bwriadu torri les, dylech sicrhau eich bod yn ystyried darpariaethau’r cymal terfynu yn ofalus ac yn ceisio cyngor priodol ar beth yn union sydd ei angen.