Dominos yn colli hawliad diswyddo annheg ar ôl methu â rhoi hawl i apelio
Gorffennaf 19, 2018
In Afzal v East London Pizza Ltd (Domino's Pizza), cafodd yr Hawlydd ei ddiswyddo gan Dominos ar ôl i’w ganiatâd gwreiddiol i aros yn y DU ddod i ben. Roedd wedi gwneud cais i'r Swyddfa Gartref am ddogfen yn profi bod ganddo bellach yr hawl i breswylio'n barhaol ac felly'r hawl i weithio. Fodd bynnag, gan nad oedd yn gallu profi i'w gyflogwr ei fod wedi gwneud y cais a'i fod yn aros am y ddogfen, cafodd ei ddiswyddo. Roedd Dominos yn bryderus ynghylch parhau i gyflogi rhywun na fyddai o bosibl yn cael gweithio yn y DU (a fyddai o bosibl yn gadael y cwmni yn agored i gosbau troseddol); felly ni chynigiodd yr hawl iddo apelio yn erbyn ei ddiswyddiad.
Yn dilyn hynny, pan anfonwyd y ddogfen at yr Hawlydd yn dangos ei hawl i fyw a gweithio, rhoddodd hon i'w gyflogwr a gofynnodd am ei swydd yn ôl. Fodd bynnag, gwrthododd Dominos wyrdroi’r diswyddiad ac yn lle hynny cynigiodd swydd iddo fel dechreuwr newydd, heb yr hawliau cyflogaeth yr oedd yr Hawlydd wedi’u cronni drwy ei bum mlynedd blaenorol o wasanaeth yn y cwmni.
Aeth hawliad yr Hawlydd o ddiswyddo annheg i'r Tribiwnlys Apelau Cyflogaeth (EAT). Canfu’r EAT, er bod gan Dominos reswm teg i ddiswyddo’r Hawlydd (ei gred efallai na fyddai’n gyfreithlon iddo gael ei gyflogi), gallai’r ffaith na chafodd yr hawl i apelio wneud y diswyddiad yn annheg.
Pwysleisiodd yr EAT mai'r unig sefyllfa lle nad oes angen rhoi'r hawl i apelio yw mewn achos lle mae'r cyflogwr yn sicr y byddai apelio yn erbyn y diswyddiad yn ofer ac nad oes posibilrwydd iddo newid y penderfyniad. Yn yr achos hwn, gan y gallai’r Hawlydd fod wedi gallu dangos tystiolaeth arall i Dominos o’i hawl i weithio, ni fyddai apêl wedi bod yn ofer.
Mae’r achos yn pwysleisio pwysigrwydd i gyflogwyr sicrhau bod y broses ddisgyblu gyfan, o’r ymchwiliad cychwynnol yr holl ffordd drwodd i’r apêl, yn cael ei chynnal yn ofalus ac yn rhesymol – a’r risg o golli hawliadau diswyddo annheg yn seiliedig ar fanylion technegol os na wneir hyn. .