02920 829 100 
Condemniwyd y defnydd o “blwch ticio” cofnodion troseddol mewn ceisiadau am swyddi
Ionawr 24, 2019
Canfu'r astudiaeth gan Brifysgol Strathclyde nad yw'r arfer hwn, yn ogystal â bod â risg gyfreithiol, o fudd i gyflogwyr oherwydd nid yw'n rhoi unrhyw fanylion iddynt am amgylchiadau collfarn. O ganlyniad, gall arwain at gyflogwyr yn gwrthod ymgeiswyr dawnus yn awtomatig. Mae'r adroddiad wedi argymell y dylai cyflogwyr ofyn am euogfarnau dim ond os oes angen gwneud hynny oherwydd bod gan rôl ofynion diogelwch penodol.
Mae’r argymhelliad hwn wedi’i groesawu gan gefnogwyr yr ymgyrch “Gwahardd y Bocs”, sydd â’r nod o gael cyflogwyr i hepgor y defnydd o’r datganiad cofnodion troseddol ar ffurflenni cais am swydd. Maen nhw’n dweud y byddai cael gwared ar y blwch ticio cyffredin hwn yn “agor cronfa o dalent ar gyfer busnes” ac yn helpu’r rhai sy’n wynebu stigma i ddychwelyd i’r gwaith.
O safbwynt cyfreithiol, gall cyflogwr ofyn am gofnod troseddol ymgeisydd. Fodd bynnag; yn y rhan fwyaf o amgylchiadau, os yw collfarn “wedi darfod” nid oes unrhyw rwymedigaeth i’w datgelu ac ni all cyflogwr wrthod cyflogi rhywun ar sail collfarn sydd wedi darfod. Mae collfarn wedi darfod os nad yw'r person yn aildroseddu o fewn cyfnod penodedig; mae'r cyfnod hwn yn dibynnu ar y trosedd a gyflawnwyd, ac ni fydd yr euogfarnau mwyaf difrifol byth yn cael eu hystyried wedi darfod.
Dylai cyflogwyr felly ystyried gofyn am euogfarnau “heb ddarfod” yn unig yn ystod eu prosesau recriwtio, sy'n lleihau'r risg o hawliad eu bod yn gwrthod cyflogi ymgeisydd yn annheg oherwydd collfarn wedi'i disbyddu.
Fodd bynnag, mae yna eithriadau i rai cyflogwyr lle mae'n rhaid i ymgeisydd ddatgelu euogfarn sydd wedi darfod hyd yn oed; er enghraifft, os yw'r swydd yn cynnwys gweithio gyda phlant neu oedolion agored i niwed. Yn y sefyllfa hon bydd angen i gyflogwr gael gwiriad gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS) i chwilio am gofnodion troseddol cyn cynnig cyflogaeth.
Yn olaf, dylai cyflogwyr hefyd gofio bod gwybodaeth am euogfarnau troseddol yn “gategori arbennig” o ddata personol o dan y GDPR a Deddf Diogelu Data 2018, ac felly mae angen ei thrin yn arbennig o ofalus.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
