“Mae’n dod gyda’r swydd”: ymgyrch tâl gwyliau yw codi ymwybyddiaeth o hawliau
Ebrill 3, 2019
Ar 12 Mawrth 2019, lansiodd y Llywodraeth ei hymgyrch tâl gwyliau “It comes with the job” i godi ymwybyddiaeth ymhlith gweithwyr o’u hawliau ac i helpu cyflogwyr i ddeall eu rhwymedigaethau cyfreithiol yn y gweithle. Bydd yr ymgyrch yn anelu at gyrraedd gweithwyr a chyflogwyr trwy hysbysebion digidol a chyfryngau cymdeithasol, fideo ar-alw, a hysbysebion mewn gorsafoedd trenau a lleoliadau eraill.
Crëwyd yr ymgyrch mewn ymateb i’r dryswch cynyddol (sy’n deillio o nifer o newidiadau i’r gyfraith dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf) ynghylch tâl gwyliau, sy’n arwain at weithwyr sifft, gweithwyr contract dim oriau a gweithwyr asiantaeth yn colli allan ar y tâl gwyliau y mae ganddynt hawl iddo.
Nododd arolwg gan y Llywodraeth o dros 2,000 o weithwyr nad yw bron i 1.8 miliwn o bobl yn y DU yn cael eu tâl gwyliau cywir ac yn gyffredinol maent yn colli allan ar tua £1.8 biliwn mewn tâl gwyliau bob blwyddyn.
O dan gyfraith y DU, mae pob awr a weithir gan weithiwr neu gyflogai yn cronni hawl i amser i ffwrdd â thâl, ac mae gan bron bob gweithiwr hawl i 5.6 wythnos o wyliau â thâl bob blwyddyn (wedi'i gyfrifo pro rata ar gyfer y rhai sy'n gweithio'n rhan amser). Gall fod yn anoddach cyfrifo hawl i wyliau a thâl yn achos gweithwyr sy'n gweithio oriau afreolaidd neu'n derbyn tâl amrywiol bob wythnos neu fis. Fel canlyniad, gweithwyr achlysurol mewn perygl uwch o beidio â chael eu hawl neu dâl gwyliau llawn.
Mae’n debygol, o ganlyniad i ymgyrch ymwybyddiaeth y Llywodraeth, y bydd gweithwyr yn dod yn fwy tebygol o herio eu cyflogwyr ar y mater hwn. Mae'n bosibl felly y bydd cyflogwyr am adolygu eu polisïau gwyliau a'u cyfrifiadau i sicrhau eu bod yn cydymffurfio â'r gyfraith.
O ran hawl a thâl gwyliau, yr arfer gorau i gyflogwyr fyddai:
Gwnewch yn glir i'ch staff fod ganddynt yr hawl i wyliau blynyddol â thâl a'u hannog i gymryd eu hawl i wyliau.
Sicrhewch fod eich staff yn deall pryd y byddant yn colli'r hawl hwn (hy ar ddiwedd eich blwyddyn wyliau) ac yn gyffredinol nid oes hawl i dâl yn lle gwyliau heb eu cymryd. Cadw cofnod ysgrifenedig o unrhyw gyfathrebiadau o'r fath iddynt.
Bod â pholisi ysgrifenedig yn ei le sy’n nodi’n glir y rheolau mewn perthynas â hawl i wyliau a chronni.
Adolygwch eich polisïau a chontractau staff yn rheolaidd i sicrhau eu bod yn cydymffurfio ag unrhyw newidiadau yng nghyfraith cyflogaeth y DU.