Bernir nad oedd atal athro a gyhuddwyd o ddefnyddio grym afresymol yn erbyn plant yn torri contract cyflogaeth
Ebrill 3, 2019
Ym mis Tachwedd 2012, dechreuodd Ms Agoreyo weithio fel athrawes ysgol gynradd i Fwrdeistref Lambeth yn Llundain. Dysgodd ddosbarth o hyd at 29 o blant pump a chwe blwydd oed, gyda dau ohonynt yn arddangos ymddygiad hynod heriol. Ychydig wythnosau i mewn i'w chyflogaeth honnwyd bod Ms Agoreyo wedi defnyddio grym afresymol tuag at y ddau blentyn anodd, gan gynnwys eu llusgo allan o'r ystafell ddosbarth ac ar hyd y coridor.
Ym mis Rhagfyr 2012, cafodd Ms Agoreyo ei gwahardd o'i gwaith er mwyn i'r ysgol allu ymchwilio i'r honiadau yn ei herbyn. Ar ôl iddi gael ei gwahardd o'i gwaith, ymddiswyddodd Ms Agoreyo bron yn syth a dwyn hawliad yn y Llys Sirol am dorri cytundeb. Dadleuodd y torrwyd y ddyletswydd o ymddiriedaeth a hyder ymhlyg oherwydd nad oedd ei hataliad yn rhesymol nac yn angenrheidiol er mwyn i'r ymchwiliad gael ei gynnal. Roedd yn dibynnu ar gyfraith achosion cynharach a oedd yn awgrymu y gall atal cyflogai dros dro yn ddiangen fod yn gyfystyr â thybiaeth o euogrwydd ac felly’n tanseilio’r ddyletswydd sylfaenol o ymddiriedaeth a hyder sydd gan bob cyflogwr tuag at eu gweithwyr.
Penderfynodd y Llys Sirol fod Ms Agoreyo wedi'i gwahardd o'i gwaith am reswm da ac felly nid oedd unrhyw dor-cytundeb. Fodd bynnag, roedd yr Uchel Lys yn anghytuno a chanfod bod yr ataliad wedi bod yn “ymateb di-ben-glin” ac nad oedd yn “weithred niwtral”, felly yn wir bu tor-cytundeb.
Caniataodd y Llys Apêl apêl yr ysgol ac adferwyd Dyfarniad y Llys Sirol. Rhoddwyd barn y Llys Apêl bod yr ysgol wedi dymuno diogelu buddiannau plant ifanc, roedd gan y Barnwr hawl i ganfod bod gan yr ysgol achos rhesymol a phriodol i wahardd Ms Agoreyo.
Roedd hwn yn benderfyniad pwysig ynghylch pryd y gellir cyfiawnhau atal dros dro a phryd y gallai arwain at hawliad diswyddo deongliadol.
Cynghorion i gyflogwyr wrth ystyried atal cyflogai dros dro:
Er bod y penderfyniad hwn yn edrych fel buddugoliaeth i gyflogwyr, mae achosion sy'n ymwneud ag atal gweithwyr dros dro yn ffeithiol iawn ac felly nid oes unrhyw sicrwydd y byddai anghydfod fel hwn yn cael ei ganfod o blaid y cyflogwr.
Dylai cyflogwyr fod yn ymwybodol o bwysleisio i'r cyflogai nad yw atal dros dro yn gam disgyblu. Fodd bynnag, dylai cyflogwyr hefyd fod yn wyliadwrus y gall y gweithiwr deimlo stigma ynghlwm wrth yr ataliad, waeth beth fo unrhyw sicrwydd o’r fath.
Efallai y bydd cyflogwyr am ystyried ataliad fel cam olaf a gwneud yn siŵr bod pwrpas y gwaharddiad yn cael ei wneud yn glir i'r cyflogai.