Beth allwn ni ei ddisgwyl mewn cyfraith cyflogaeth yn 2020?

Ionawr 27, 2020

Beth allwn ni ei ddisgwyl mewn cyfraith cyflogaeth yn 2020?

---

Gyda nifer o newidiadau deddfwriaethol yn cael eu cynnig ar gyfer mis Ebrill eleni, mae 2020 yn debygol o nodi dechrau cyfnod o newid mewn cyfraith cyflogaeth.

Mae'n hanfodol bod cyflogwyr yn ymwybodol o'r newidiadau arfaethedig a pha gamau y gall fod angen eu cymryd. Dyma 7 newid sydd ar y gweill yn 2020:

1. Hawl newydd i ddatganiad ysgrifenedig o delerau:

Ar hyn o bryd mae gan gyflogwyr hyd at ddau fis i gyhoeddi datganiad ysgrifenedig o delerau cyflogaeth i unrhyw weithiwr sy'n gweithio iddynt am fwy na mis. Fodd bynnag, bydd rheoliadau newydd yn ei gwneud yn ofynnol i ddatganiad ysgrifenedig o delerau gael ei roi i gyflogai ar neu cyn diwrnod cyntaf y gyflogaeth. Daw’r newid hwn i rym o 6 Ebrill 2020 a bydd yn ymestyn yr hawl i ddatganiad ysgrifenedig o delerau i bob gweithiwr, yn hytrach na chyflogeion yn unig.

Yn ogystal, rhaid i gyflogwyr fod yn ymwybodol, ar gyfer unrhyw weithiwr sy’n dechrau gweithio ar neu ar ôl 6 Ebrill 2020, bod yn rhaid darparu’r wybodaeth newydd ganlynol yn eu datganiad telerau ysgrifenedig:

• yr oriau a'r dyddiau cytundebol y mae'n ofynnol i'r gweithiwr eu gweithio

• hawliau i unrhyw wyliau â thâl

• unrhyw fuddion eraill

• manylion unrhyw gyfnod prawf gan gynnwys amodau pasio a hyd

• manylion yr hyfforddiant a ddarparwyd i'r gweithiwr

2. Cyfnod cyfeirio newydd ar gyfer cyfrifo tâl gwyliau:

O fis Ebrill 2020, bydd y Llywodraeth yn ymestyn y cyfnod cyfeirnod tâl gwyliau ar gyfer cyfrifo cyflog wythnos ar gyfartaledd o 12 wythnos i 52 wythnos. Bwriad y diwygiad hwn yw gwella'r tâl gwyliau i weithwyr tymhorol, sy'n dueddol o fod ar eu colled oherwydd y ffordd y caiff ei gyfrifo ar hyn o bryd, ac i gysoni'r amrywiad mewn tâl i weithwyr.

 3. IR35 – Trethi contractwyr sy'n gweithio drwy gwmnïau gwasanaethau personol:

O 6 Ebrill 2020, bydd pob busnes sector preifat canolig neu fawr yn gyfrifol am benderfynu ar statws cyflogaeth contractwyr at ddibenion treth o dan reolau “IR35” CThEM. Mae hyn yn cynnwys rhai elusennau a sefydliadau trydydd sector.

 Er mwyn paratoi ar gyfer y newidiadau hyn, dylai busnesau adolygu eu hymrwymiadau i unrhyw gontractwyr sy’n cael eu talu drwy PRhA yn hytrach na gyda didyniadau TWE ac YG, a chynllunio eu proses ar gyfer gwneud penderfyniadau ynghylch a yw IR35 yn berthnasol ai peidio. Mae IR35 CEST CThEM yn offeryn ar-lein defnyddiol y gellir ei ddefnyddio i benderfynu a yw IR35 yn berthnasol, ond mae'n bwysig bod busnesau yn cynnal trywydd papur cryf o'r broses a ddilynwyd i gefnogi eu casgliad terfynol.

 Mae rhai eithriadau i’r newidiadau hyn, gan gynnwys busnesau bach sy’n bodloni o leiaf 2 o’r amodau canlynol:

• trosiant o lai na £10.2 miliwn;

• Ffigur mantolen o lai na £5.1 miliwn; a

• Llai na 50 o weithwyr.

 4. Deddf Profedigaeth Rhieni (Caniatáu Absenoldeb a Thâl) 2018:

Daw’r Ddeddf hon i rym ar 6 Ebrill 2020 a bydd yn rhoi hawl i bob rhiant sy’n gweithio ac sy’n colli plentyn o dan 18 oed, neu ar ôl 24 wythnos o feichiogrwydd, i bythefnos o absenoldeb, fel hawl o ddiwrnod cyntaf eu cyflogaeth. Telir yr absenoldeb ar y gyfradd statudol ar yr amod bod gan y gweithiwr 26 wythnos o wasanaeth. Mae'r Ddeddf yn darparu ar gyfer cymryd lleiafswm o bythefnos o wyliau o fewn cyfnod o 56 diwrnod (8 wythnos), gan ddechrau gyda dyddiad marwolaeth y plentyn.

Rhaid i'r cyflogwr bob amser ofyn i'r gweithiwr faint o wybodaeth y mae am ei rhoi i'w gydweithwyr, gan fod gan bob gweithiwr yr hawl i gadw manylion o'r fath yn gyfrinachol. Ystyried cael polisi profedigaeth/absenoldeb tosturiol ysgrifenedig yn ei le, gan y gall hyn roi sicrwydd a sicrwydd i weithwyr ar adeg anodd.

5. Newidiadau i'r Isafswm Cyflog Byw Cenedlaethol a'r Isafswm Cyflog:

Disgwylir i’r newidiadau canlynol i’r Cyflog Byw Cenedlaethol a’r Isafswm Cyflog Cenedlaethol ddod i rym o fis Ebrill 2020:

bydd y cyfraddau’n cynyddu i:

• £8.72 yr awr i weithwyr 25 oed a throsodd

• £8.20 yr awr i rai 21-24 oed

• £6.45 yr awr i rai 18-20 oed

• £4.55 yr awr i rai dan 18 oed

• £4.15 yr awr i brentisiaid.

6. Cyfraith cyflogaeth ar ôl Brexit:

Mae’n anodd amcangyfrif effaith hirdymor Brexit ar gyfraith cyflogaeth. Mae’n annhebygol y bydd unrhyw newidiadau sylweddol yn digwydd yn ystod 2020, gan y bydd y rhan fwyaf o gyfraith yr UE yn parhau i fod yn berthnasol i’r DU pan fyddwn mewn cyfnod pontio ar ôl Brexit. Bydd y cyfnod pontio ar ôl Brexit yn rhedeg o’r diwrnod ymadael tan 31 Rhagfyr 2020.

 7. Dileu mesurau diogelu ar hawliau gweithwyr yn y Bil Cytundeb Ymadael 2019-2020:

Nid yw fersiwn newydd, ddiwygiedig o Fil yr Undeb Ewropeaidd (Cytundeb Ymadael) 2019-20 bellach yn cynnwys cymalau ar ddiogelu hawliau gweithwyr sy'n deillio o'r UE. Mae'r Llywodraeth wedi dweud ei bod yn bwriadu deddfu ar wahân i ddiogelu a gwella hawliau gweithwyr, ond nid yw'n glir eto sut mae'r Llywodraeth yn bwriadu gwneud hynny yn ei Bil Cyflogaeth arfaethedig. Byddai angen pasio'r Bil Cyflogaeth erbyn diwedd y cyfnod pontio ar ôl Brexit er mwyn diogelu hawliau gweithwyr sy'n deillio o gyfraith yr UE.

Gyda’r newidiadau hyn ar y ffordd, dylai cyflogwyr adolygu gweithdrefnau allweddol a gweithredu unrhyw newidiadau angenrheidiol er mwyn cydymffurfio â’r gofynion a ddaw i rym o Ebrill 2020.