02920 829 100 
Coronafeirws – canllaw cyfredol i gyflogwyr
Mawrth 18, 2020
Yn ystod y cyfnod digynsail hwn mae angen i gyflogwyr wybod beth i'w wneud mewn perthynas ag absenoldeb gweithwyr, y rhesymau gwahanol drosto, ac a ddylent gael eu talu yn ystod yr amser nad ydynt yn gweithio neu'n bresennol yn y gwaith.
Gall sïon a dyfalu ysgogi pryder, felly mae’n bwysig bod sefydliadau’n cyfathrebu’n effeithiol â’u gweithwyr i’w cadw’n dawel, darparu gwybodaeth o ansawdd da, a gosod canllawiau clir o’r hyn y gallant ac na allant ei wneud yn ystod y cyfnod dryslyd ac anodd hwn.
Rydym wedi llunio’r Holi ac Ateb isod i fynd i’r afael â chwestiynau pwysig a allai fod gennych am eich gweithlu:
O dan ba amgylchiadau y mae'n rhaid i gyflogwyr dalu Tâl Salwch Statudol (SSP) i weithwyr?
Mae SSP yn daladwy i weithwyr sy'n absennol o'r gwaith oherwydd analluogrwydd. Cyflwynodd y llywodraeth ddeddfwriaeth frys dros dro yn nodi bod person yn cael ei ystyried yn analluog i weithio lle y mae “ynysu eu hunain oddi wrth bobl eraill mewn modd sy’n atal haint neu halogiad â chlefyd coronafeirws, yn unol â chanllawiau a gyhoeddwyd gan Iechyd Cyhoeddus Lloegr, Gwasanaethau Cenedlaethol GIG yr Alban neu Iechyd Cyhoeddus Cymru ac sy’n dod i rym ar 12 Mawrth 2020”. Mae hyn yn golygu yn y rhan fwyaf o achosion y bydd cyflogai sydd mewn cwarantîn neu’n hunanynysu oherwydd COVID-19 (ac nad yw’n gweithio gartref) yn cael ei drin fel un sy’n analluog i weithio at ddibenion SSP.
O dan yr amgylchiadau hyn bydd SSP yn daladwy i weithwyr o ddiwrnod cyntaf yr absenoldeb salwch yn hytrach na'r pedwerydd diwrnod. Bydd cyflogwyr bach sydd â llai na 250 o weithwyr yn cael eu had-dalu am unrhyw SSP a delir i weithwyr mewn perthynas â’r 14 diwrnod cyntaf o salwch sy’n gysylltiedig â’r coronafeirws.
Dylai cyflogwyr hefyd wirio eu contractau cyflogaeth a pholisïau absenoldeb salwch i weld a oes gan eu gweithwyr hawl i unrhyw dâl salwch cytundebol yn ychwanegol at SSP.
A all cyflogwyr anfon gweithwyr adref o'r gwaith i hunan-ynysu?
Os ydych yn amau’n rhesymol bod cyflogai wedi bod yn agored i COVID-19, gallwch anfon cyflogai adref o’r gwaith i hunanynysu nes bod y risg wedi mynd heibio oherwydd bod gennych ddyletswydd i ddiogelu iechyd a diogelwch gweithwyr eraill.
Os gorchmynnir gweithiwr i hunan-ynysu neu roi cwarantîn ond nad yw'n sâl, a all ei gyflogwr ofyn iddo barhau i weithio gartref?
Os oes rhwymedigaeth gyfreithiol ar gyflogai i gadw draw o’r gweithle, ond ei fod yn ddigon iach a bod ganddo’r cyfleusterau i weithio o’r lleoliad cwarantîn, yna nid oes problem gyda gofyn iddynt barhau i weithio gartref.
A ddylai cyflogai gael ei dalu os yw'n sownd dramor yn dilyn gwyliau?
Os yw gweithiwr yn sownd dramor oherwydd ei fod wedi contractio COVID-19 a naill ai na chaniateir iddo deithio neu’n rhy sâl i wneud hynny, yna dylech ei drin fel rhywun sydd ar absenoldeb salwch o ran tâl. Bydd hawl gan y gweithiwr hefyd i gymryd gwyliau blynyddol os yw'n well ganddo wneud hynny (cyn belled â bod ganddo ddigon o wyliau ar ôl ar gyfer eich blwyddyn wyliau gyfredol), ond ni allwch ei orfodi i wneud hynny.
Os na all y gweithiwr deithio adref oherwydd ei fod yn destun cyfyngiadau symud neu arwahanrwydd rhagofalus ac yn methu â chael mynediad at gludiant, bydd ei hawl i dâl yn dibynnu ar a all barhau i weithio, ac os nad yw a yw’n synhwyrol eu trin fel rhai sydd ar absenoldeb salwch. .
A all cyflogwyr fynnu bod cyflogeion yn defnyddio eu hawl i wyliau ar gyfer cyfnodau o absenoldeb?
Mae’n bosibl y byddai’n well gan eich cyflogeion gymryd gwyliau blynyddol lle byddai ganddynt fel arall hawl i SSP neu ddim tâl o gwbl. Mae ganddynt hawl i gymryd gwyliau blynyddol statudol yn ystod absenoldeb salwch ond ni allwch eu gorfodi i wneud hynny. Fodd bynnag, ar gyfer cyflogeion nad ydynt ar absenoldeb salwch gallwch eu cyfarwyddo i gymryd gwyliau blynyddol statudol (cyn belled â bod ganddynt ddigon o wyliau ar ôl ar gyfer eich blwyddyn wyliau) ar yr amod eich bod yn rhoi’r lefel ofynnol o rybudd iddynt – o leiaf ddwywaith hyd y cyfnod o absenoldeb yr ydych yn rhoi cyfarwyddyd i’ch cyflogeion ei gymryd.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
