02920 829 100 
Dychwelyd i'r Gweithle: sut ddylwn i ymdrin â diswyddiadau gweithwyr?
Gorffennaf 8, 2020
Yn ystod yr wythnos yn dechrau 29 Mehefin 2020, cyhoeddwyd colledion swyddi torfol gan gyflogwyr mawr fel Café Rouge, Airbus, EasyJet ac Upper Crust. Mae yna bryderon y bydd llawer o gyflogwyr yn edrych i amseru diswyddiadau cyn diwedd y cynllun ffyrlo (31 Hydref 2020) i wneud y gorau o’r cynllun.
Os ydych yn rhagweld dirywiad hirdymor mewn gwaith a/neu nad yw rhai rhannau o’ch busnes yn hyfyw mwyach, dylech ystyried y canlynol:
Os na ellir osgoi dileu swyddi, adolygwch eich Polisi Diswyddo i weld a oes rhaid i chi ddilyn gweithdrefn benodol neu gynnig tâl dileu swydd uwch.
Hysbyswch ac ymgynghorwch â'ch staff am y diswyddiadau arfaethedig. Cofiwch fod gennych ddyletswydd i ymgynghori ar y cyd â'ch cyflogeion o leiaf 30 diwrnod cyn y diswyddiad cyntaf os ydych yn dileu 20 neu fwy o swyddi mewn cyfnod o 90 diwrnod neu lai, neu 45 diwrnod pan gynigir 100 neu fwy o ddiswyddiadau.
O ystyried gofynion ymbellhau cymdeithasol, mae’n annhebygol y byddwch yn gallu cynnal ymgynghoriadau yn bersonol, ac felly dylech ystyried cynnal y rhain o bell. Hyd yn oed os cynhelir y cyfarfodydd hyn o bell, mae hawliau cyflogai, megis yr hawl i gael cwmni, yn dal i sefyll.
Ar ddechrau unrhyw gyfarfod ymgynghori, sicrhewch eich bod yn esbonio'n glir y byddwch yn cymryd nodiadau o'r cyfarfod ac yn eu dosbarthu wedyn. Byddwch yn glir y gallai cofnodi cyfarfod yn gudd fod yn gyfystyr â chamymddwyn o dan eich Polisi Disgyblu, a allai arwain at gamau disgyblu.
Gwnewch yn siŵr bod gennych feini prawf dethol teg a gwrthrychol a'ch bod yn sgorio cyflogeion gan gyfeirio at y meini prawf hynny. Dylech osgoi dewis cyflogeion ar gyfer dileu swyddi ar sail ffactorau a allai fod yn wahaniaethol. Er enghraifft, dylech osgoi dim ond dewis staff sydd ar ffyrlo i gael eu diswyddo os yw llawer o’r rheini ar ffyrlo oherwydd eu bod yn glinigol agored i niwed, yn gwarchod eu hunain, neu fod ganddynt ddibynnydd.
Efallai y byddai’n werth gofyn i’ch staff a oes unrhyw un yn fodlon gwirfoddoli i ddileu swydd yn gyntaf gan y gallai hyn leihau nifer y diswyddiadau gorfodol y byddai’n rhaid i chi eu gwneud.
Cofiwch y bydd gan weithwyr sydd â 2 flynedd o gyflogaeth barhaus hawl i daliad dileu swydd statudol. Bydd unrhyw amser a dreulir ar seibiant yn cyfrif tuag at eu gwasanaeth parhaus.
Byddwch yn ofalus ynghylch cael y broses yn gywir. Gall Tribiwnlysoedd Cyflogaeth wneud “dyfarniad amddiffynnol” o hyd at 90 diwrnod o gyflog fesul cyflogai yr effeithir arno os byddwch yn methu â bodloni'r gofynion angenrheidiol i ymgynghori ar y cyd. Gallech hefyd wynebu hawliadau diswyddo annheg gan weithwyr sydd â 2 flynedd neu fwy o wasanaeth, a hyd yn oed os yw'r diswyddiad yn rheswm teg dros ddiswyddo, gall diswyddiadau fod yn annheg o hyd os na ddilynir y drefn gywir.
Hyd yn oed yn ystod cyfnodau nad ydynt yn bandemig, mae'r broses ddiswyddo yn achosi straen i bawb dan sylw, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn delio â'r sefyllfa yn eglur ac yn sensitif. Bydd llawer o weithwyr yn ddiolchgar am y cynnig o wasanaethau cwnsela, cymorth meddygol proffesiynol, llinellau cymorth cymorth i weithwyr, a/neu adnoddau lles defnyddiol i’w helpu drwy’r cyfnod heriol hwn.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
