02920 829 100 
A all Cyflogwyr Fynnu bod Staff yn Cael y Brechiad COVID-19?
Ionawr 26, 2021
Mae Llywodraeth y DU wedi ei gwneud yn glir na fydd y brechlyn yn ofyniad cyfreithiol ac mae Deddf Iechyd y Cyhoedd (Rheoli Clefydau) 1984 yn atal person rhag gorfod cael triniaeth feddygol fel brechiadau. Felly, nid yw'n bosibl i gyflogwyr orfodi eu gweithwyr i gael y brechlyn.
Mewn rhai lleoliadau cyflogaeth, megis cartref gofal, ysgol neu'r GIG, gellir ei ystyried yn rhesymol i gyflogwr ofyn i'r holl staff gael eu brechu; ond pa mor bell y gallai hyn ymestyn? Mae’r rhai sy’n gweithio mewn sectorau eraill fel lletygarwch a manwerthu hefyd mewn cysylltiad wyneb yn wyneb yn aml â’r cyhoedd, felly efallai y bydd eu cyflogwyr hefyd yn teimlo ei bod yn rhesymol gofyn i bob aelod o staff dderbyn y brechlyn unwaith y cânt gyfle i wneud hynny.
Rydym felly'n debygol o weld achosion lle mae cyflogwyr yn ystyried diswyddo staff sy'n methu â chydymffurfio â cheisiadau o'r fath. Bydd angen asesu goblygiadau hyn fesul achos a bydd yr amgylchiadau penodol yn bwysig.
Isod mae rhai ystyriaethau pwysig wrth ddelio â sefyllfa o'r natur hon:
Mae canllawiau ACAS yn argymell, yn hytrach na cheisio gorfodi gweithwyr i gael eu brechu, bod cyflogwyr yn ceisio cefnogi eu staff i gael y brechlyn a, lle mae gwrthodiad yn seiliedig ar wybodaeth anghywir neu gamsyniad, yn trafod eu pryderon gyda nhw ac yn cyfathrebu â nhw yn ofalus.
Os yw cyflogwr yn teimlo bod angen i weithwyr gael eu brechu oherwydd natur eu gwaith ond nad ydynt am gael y brechlyn am resymau iechyd neu bersonol, yna gellid ystyried adleoli o fewn y sefydliad i ddarparu ar gyfer hyn. Mewn rhai achosion, gall fod yn briodol hefyd i gytuno eu bod yn parhau i weithio gartref (os yn bosibl) fel dewis arall.
Os caiff ei ddiswyddo am wrthodiad i gael ei frechu, mae'n bosibl y bydd gan gyflogai sydd â dros 2 flynedd o wasanaeth hawliad am ddiswyddiad annheg. Byddai hawliadau o'r fath yn cael eu penderfynu ar eu ffeithiau eu hunain ac nid ydym yn gwybod eto a yw'r Tribiwnlysoedd Cyflogaeth yn debygol o ganfod bod diswyddiadau oherwydd brechlyn gan gyflogwyr yn rhesymol.
Os bydd rhywun yn dewis peidio â chael y brechlyn oherwydd eu hanabledd neu grefydd yna gallai hynny arwain at honiad eu bod wedi cael eu trin yn llai ffafriol o ganlyniad i'w gwrthodiad.
Mae gwybodaeth ynghylch a yw cyflogeion wedi cael eu brechu yn ddata meddygol ac felly dylid ei thrin yn ofalus yn unol â Deddf Diogelu Data 2018. Dylai fod gan gyflogwyr Bolisi Preifatrwydd ar waith sy’n nodi sut y gallant brosesu data o’r fath.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
