02920 829 100 
Nid oes gan weithwyr sy'n cysgu i mewn hawl i'r Isafswm Cyflog Cenedlaethol
Mawrth 29, 2021
Roedd yr achos yn ymwneud â dau weithiwr gofal, a oedd dan rwymedigaeth gytundebol i dreulio'r noson yn, neu'n agos at, eu gweithleoedd ac y disgwylid iddynt gysgu am y rhan fwyaf o'r cyfnod ond y gellid eu deffro pe bai angen eu cymorth. Talwyd lwfansau sefydlog i’r ddau weithiwr am sifftiau “cysgu i mewn”.
Fodd bynnag, dadleuodd y gweithwyr nad oeddent yn cael eu talu’n ddigonol o dan Ddeddf Isafswm Cyflog Cenedlaethol 1998 a Rheoliadau Isafswm Cyflog Cenedlaethol 2015 ar y sail bod y sifft cysgu i mewn gyfan yn gyfystyr â gwaith amser neu waith oriau cyflogedig.
Daeth y Goruchaf Lys i'r casgliad nad yw amser a dreulir yn cysgu yn cyfrif tuag at 'amser gweithio' at ddiben cyfrifo'r Isafswm Cyflog Cenedlaethol.
Wrth ddod i’r penderfyniad hwn, dyfarnodd y Goruchaf Lys nad oedd yn rhesymegol dod i’r casgliad y gellid ystyried bod person yn gweithio pan oedd yn cysgu. Gwahaniaethodd y Llys rhwng pryd mae cyflogai 'ar gael i weithio' er enghraifft, pan fydd ar alwad, a phryd roedd yn gweithio mewn gwirionedd hy, bod yn effro ac ymateb i alwad.
Honnodd y gweithwyr gofal fod gorfod “cadw clust i wrando” yn ystod y sifftiau cysgu i mewn yn debyg i weithio gan y byddai angen iddynt fod yn barod i ymateb i argyfyngau. Fodd bynnag, penderfynodd y Goruchaf Lys y dylid dosbarthu’r gweithwyr yn yr amgylchiadau hyn fel rhai “ar gael i weithio”, yn hytrach na chyflawni gwaith mewn gwirionedd. O ganlyniad, ni fyddai angen talu’r Isafswm Cyflog Cenedlaethol iddynt am y sifft. Yn lle hynny, dyfarnodd y Goruchaf Lys ei bod yn briodol iddynt gael eu hail-rifo â lwfans am y cyfnod hwn.
Bydd yr achos hwn yn ddi-os yn cael effaith sylweddol ar y sector Gofal a Nyrsio, lle mae sifftiau “cysgu i mewn” yn gyffredin. Mae’n debygol bod llawer o gyflogwyr yn y sector gofal yn croesawu’r penderfyniad a wnaed gan y Goruchaf Lys a oedd yn pryderu am y posibilrwydd o hawliadau lluosog am gyflogau nad ydynt wedi’u talu’n ddigonol yn ogystal â gorfod talu cyflogau uwch yn y dyfodol.
Fodd bynnag, mae llawer o weithwyr gofal wedi mynegi eu siom ynghylch y penderfyniad, gyda rhai yn honni ei fod yn adlewyrchu diystyru gwaith gofal a gallai hyd yn oed ganiatáu i gyflogwyr gamddefnyddio’r arferion cysgu drwy chwilio am ffyrdd o leihau eu costau cyflog i weithwyr sy’n cyflawni gwasanaethau gwerthfawr yn y nos.
Os ydych yn cyflogi unigolion i wneud sifftiau “cysgu i mewn”, dylech ystyried:
Bod â pholisi Cysgu i Mewn a Noson Effro yn ei le er mwyn galluogi gweithwyr i ddeall yr hyn a ddisgwylir ym mhob math o sifft ac i sicrhau bod gweithwyr yn deall sut y bydd eu cyflog yn cael ei gyfrifo.
Anogwch weithwyr sy'n cael lwfans am berfformio sifftiau cysgu i mewn i gofnodi unrhyw amser y maent yn ei dreulio yn ymateb i alwad.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
