02920 829 100 
Jabiau am Swyddi: Goblygiadau Gofyn i Weithwyr am Brawf o Frechu
Mai 27, 2021
Wrth i fusnesau ddechrau croesawu eu gweithwyr yn ôl i'r gweithle, mae arolwg o dros 1,000 o gyflogwyr gan Siambr Fasnach Prydain wedi canfod bod 22% o gyflogwyr yn bwriadu mynnu, neu'n ystyried ei gwneud yn ofynnol, i'w staff fod wedi cael y brechlyn COVID-19 cyn iddynt fynychu gwaith.
Nid yw’r brechiad COVID-19 yn orfodol, felly ni all cyflogwyr fandadu bod eu gweithwyr yn ei dderbyn. Fodd bynnag, mae cwestiynau ynghylch a all cyflogwyr atal staff yn gyfreithiol rhag dychwelyd i'r gweithle os nad ydynt wedi cael eu brechu.
Mewn rhai lleoliadau (megis rolau sy'n ymwneud â gofalu am bobl agored i niwed, neu sy'n gofyn am deithio rhyngwladol) gall fod yn ofyniad rhesymol i ofyn i staff ddarparu prawf o frechu fel amod o'u rôl. Mae Llywodraeth y DU ar hyn o bryd yn ystyried gwneud hwn yn amod ar gyfer gwaith i staff mewn cartrefi gofal i oedolion hŷn.
Fodd bynnag, mae pryderon wedi’u codi ynghylch gwahaniaethu yn erbyn y rhai sy’n dewis peidio â chael y brechlyn am resymau fel anabledd neu gredoau crefyddol. Mae problemau posibl hefyd mewn perthynas â'r hawl i breifatrwydd, diogelu data a diswyddo annheg adeiladol.
Fel arfer ni ddylai cyflogwyr felly ddefnyddio gofyniad am brawf o frechu i gyfyngu ar bwy all ddod i mewn i'r gweithle, oherwydd gallai gorfodi polisi gweithle o'r fath arwain at anghydfodau neu hyd yn oed hawliadau Tribiwnlys Cyflogaeth.
Yn hytrach na chanolbwyntio ar statws brechlyn gweithwyr, dylai cyflogwyr yn y rhan fwyaf o sectorau ganolbwyntio ar ddulliau eraill o liniaru lledaeniad COVID-19 fel rota gweithle, amseroedd cychwyn a gorffen graddol a mesurau ymbellhau cymdeithasol ochr yn ochr ag annog pobl i gael y brechlyn.
Fodd bynnag, efallai y bydd cyflogwyr yn dal i ofyn i weithwyr roi gwybod iddynt a ydynt wedi cael y brechlyn ai peidio. Gellir defnyddio’r wybodaeth hon i roi’r hyder i gyflogwyr ddechrau dychwelyd i’r swyddfa a gall gyfrannu at eu hasesiadau risg COVID-19.
Os ydynt yn gofyn i gyflogeion ddatgelu statws eu brechlyn, dylai cyflogwyr egluro pam eu bod yn gofyn am y wybodaeth hon ac os mai’r bwriad yw ei storio, dylid gwneud cyflogeion yn gwbl ymwybodol a cheisio eu caniatâd. Wrth storio data o’r fath, dylid cadw at egwyddorion GDPR ar gyfer data categori arbennig.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
