02920 829 100 
Brechlynnau Covid i ddod yn Orfodol i Staff Cartrefi Gofal yn Lloegr
Mehefin 25, 2021
Bydd angen i’r staff hynny sy’n dod o dan y rheolau newydd gyflwyno tystiolaeth o frechlyn COVID-19 neu dystiolaeth eu bod wedi’u heithrio rhag cael eu brechu, er mwyn cael caniatâd i barhau i weithio mewn cartrefi gofal o’r fath. Bydd y gofyniad hwn hefyd yn ymestyn i bobl eraill sy'n mynd i mewn i gartref gofal at ddibenion gwaith, gan gynnwys gwirfoddolwyr, gweithwyr iechyd proffesiynol eraill, trinwyr gwallt, harddwyr a masnachwyr.
Daw’r cyhoeddiad hwn yn dilyn ymateb gan yr Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol i ymgynghoriad gan Lywodraeth y DU ar frechlynnau gorfodol, a amcangyfrifodd, ym mis Ebrill 2021, fod gan 47% o gartrefi gofal i breswylwyr hŷn yn Lloegr fwy nag un rhan o bump o staff eto i fanteisio ar y brechlyn, er gwaethaf y ffaith bod yr holl staff sy'n gweithio mewn cartrefi gofal cymwys wedi cael cynnig un.
Mae cyflwyno brechiadau gorfodol wedi bod yn ddadl gyfreithiol a moesegol ddadleuol trwy gydol y pandemig. Er bod llawer yn gweld brechiadau gorfodol Covid-19 fel ffordd o amddiffyn aelodau mwyaf agored i niwed cymdeithas, mae eraill wedi mynegi pryderon y gallai brechiadau gorfodol Covid-19 gyfrannu at brinder staff mewn sector sydd eisoes yn cael trafferth recriwtio ac y gallai arwain at cynnydd mewn anghydfodau cyfreithiol.
Er bod Llywodraeth y DU wedi cadarnhau na fydd gweithwyr sy’n gallu profi eu bod wedi’u heithrio’n feddygol rhag cael y brechlyn yn cael eu heffeithio, mae pryderon y gallai cyflogwyr wynebu honiadau o wahaniaethu gan y rhai sy’n dewis peidio â chael y brechlyn am resymau fel anabledd neu gredoau crefyddol. . Yn ogystal â hawliadau gwahaniaethu posibl, gallai polisïau brechlyn Covid-19 gorfodol arwain at y posibilrwydd o dorri hawliau dynol gweithwyr, gan gynnwys eu hawl i breifatrwydd mewn perthynas â'u gwybodaeth feddygol.
Mae Llywodraeth Cymru wedi cadarnhau nad oes ganddi unrhyw gynlluniau ar hyn o bryd i wneud brechiadau Covid-19 yn orfodol i weithwyr cartrefi gofal yng Nghymru. Fodd bynnag, efallai y bydd cyflogwyr yn dal i ofyn i weithwyr roi gwybod iddynt a ydynt wedi cael y brechlyn ai peidio. Gellir defnyddio'r wybodaeth hon i helpu cyflogwyr i gynllunio dychwelyd i'r swyddfa a gall gyfrannu at eu hasesiadau risg COVID-19.
Os bydd cyflogwyr yn gofyn i weithwyr ddatgelu statws eu brechlyn, dylent egluro pam eu bod yn gofyn am y wybodaeth hon ac os ydynt yn bwriadu ei storio, dylid ceisio caniatâd penodol cyflogeion yn unol â chyfraith diogelu data.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
