02920 829 100 
Pa gamau alla i eu cymryd i ddiogelu fy hawlfraint?
Mawrth 25, 2022
Bydd hawlfraint yn diogelu amrywiaeth o wahanol fathau o weithiau o werth masnachol gan gynnwys pethau fel cod meddalwedd, darluniau, ffotograffiaeth, gosodiad gweithiau ysgrifenedig a hefyd recordiadau sain a cherddoriaeth.
Mae'n bosibl marcio'ch gwaith gyda'r symbol hawlfraint (©), sy'n dynodi bod hawlfraint yn cael ei hawlio. Fodd bynnag, nid yw defnyddio'r symbol hwnnw ynddo'i hun yn creu hawliau cyfreithiol nac yn gwarantu amddiffyniad. Hefyd, ni fydd gennych lai o amddiffyniad os na ddefnyddiwch y marc.
Yn ogystal â marcio eich gwaith, mae camau eraill y gallwch eu cymryd i ddiogelu eich hawlfraint. Mae'r rhain yn cynnwys ei chofrestru gyda chronfa ddata breifat a hefyd cadw tystiolaeth o'i chreu. Yn ogystal, os ydych yn gweithio gyda thrydydd parti ar greu’r gwaith, dylech sicrhau bod gennych gytundeb gyda nhw mewn perthynas â pherchnogaeth hawlfraint fel rhyngoch chi.
Mae bodolaeth hawlfraint yn atal pobl eraill rhag:
· Ei gopïo at eu defnydd eu hunain
· Ei gyhoeddi ar y rhyngrwyd
· Dosbarthu copïau o'ch gwaith, boed am ddim ai peidio
· Perfformio eich gwaith yn gyhoeddus
· Addasu eich gwaith mewn rhyw ffordd
Os ydych chi'n meddwl bod rhywun arall yn defnyddio'ch gwaith yna mae'n bosibl iawn bod gennych chi hawliau cyfreithiol y gallwch chi eu harfer i'w warchod. Mae’r rhain yn cynnwys gwneud cais i’r llys am orchymyn (gwaharddeb) i atal rhywun rhag defnyddio’ch gwaith a hefyd hawlio iawndal a chostau cyfreithiol ganddynt.
Yn y lle cyntaf, mae'n ddoeth ceisio cyngor gan gyfreithiwr profiadol yn y maes hwn cyn cychwyn ar unrhyw gamau cyfreithiol. Gall achosion o dorri hawlfraint fod yn gymhleth ac yn ddrud – dylech sicrhau eich bod ar dir cadarn yn gyfreithiol cyn ystyried dwyn achos cyfreithiol yn erbyn trydydd parti.
Mae diogelu hawlfraint yn dechrau cyn gynted ag y bydd eich gwaith wedi'i greu. Mae hyd yr amser y mae'n para yn dibynnu ar y math o waith. Er enghraifft, mae amddiffyniad hawlfraint ar gyfer gwaith ysgrifenedig yn para 70 mlynedd o farwolaeth yr awdur ac yn achos darllediadau, mae'r amddiffyniad yn para am 50 mlynedd o ddyddiad y darllediad cyntaf.
Efallai y byddwch am fanteisio ar eich hawlfraint yn fasnachol, trwy drwyddedu ei ddefnyddio i drydydd parti. Trwy ddefnyddio cytundeb trwydded wedi'i ddrafftio'n gywir gallwch gadw cryn dipyn o reolaeth dros y defnydd o'ch hawlfraint.
Mae enghreifftiau o drwyddedu hawlfraint yn cynnwys perfformio gweithiau artistig, cyhoeddi gweithiau llenyddol a hefyd defnyddio hawlfraint mewn cyd-destun masnachol, megis trwy rwydwaith masnachfraint.
Gallwch hefyd werthu eich hawlfraint neu drosglwyddo ei berchnogaeth. Os oes gennych hawlfraint arbennig o werthfawr a ddefnyddir yng nghyd-destun busnes masnachu, efallai yr hoffech ystyried rhoi cysgod i'w berchnogaeth mewn cwmni daliannol ac yna trwyddedu ei ddefnyddio yn ôl i'ch cwmni masnachu. Byddai hyn yn eich galluogi i ecsbloetio'r hawlfraint tra ar yr un pryd yn ei warchod rhag risg fasnachol.
Os oes angen unrhyw gyngor arnoch ar hawlfraint neu faterion eiddo deallusol eraill gan gynnwys archwiliad llawn o'r hawliau eiddo deallusol o fewn eich busnes, cysylltwch ag Emily Shingler trwy e-bost yn eshingler@darwingray.com, neu ffoniwch 029 2082 9102 i gael sgwrs am ddim, heb unrhyw rwymedigaeth.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
