02920 829 100 
'Covid hir nid anabledd' meddai EHRC
Mehefin 7, 2022
Gan Fflur Jones
Isod rydym yn trafod ôl-effeithiau posibl sylwadau'r EHRC.
Cefndir – y gyfraith ar anabledd yn y gwaith
Lle mae gweithiwr wedi dioddef cyflwr corfforol neu feddyliol am 12 mis neu fwy (neu lle mae’r cyflwr hwnnw’n debygol o bara am 12 mis neu fwy), bydd y gweithiwr hwnnw’n cael ei ystyried yn anabl o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 (‘EA’) os yw’r cyflwr hwnnw cael effaith sylweddol ar eu bywyd o ddydd i ddydd. Bydd hyn yn golygu bod gan eu cyflogwr ddyletswydd gyfreithiol i wneud addasiadau rhesymol i'w helpu yn y gwaith. Bydd yr hyn sy'n rhesymol yn dibynnu ar nifer o ffactorau gan gynnwys natur y gwaith ac anabledd penodol y gweithiwr, ond gallai gynnwys caniatáu i'r gweithiwr weithio o bell neu'n hyblyg, er enghraifft.
Os bydd cyflogwr yn methu â chyflawni ei ddyletswydd i wneud addasiadau rhesymol ar gyfer gweithiwr anabl, gellir ei gael yn euog o anabledd gwahaniaethu yn y Tribiwnlys Cyflogaeth a gallai yn y pen draw dalu iawndal i'r gweithiwr.
Yr hyn y mae'r EHRC wedi'i ddweud
Ar 8 Mai, fe drydarodd yr ECHR nad oedd “yn argymell bod ‘covid hir’ yn cael ei drin fel anabledd”. Mae'r trydariad wedi cael ei feirniadu'n eang. Mae rhai’n ofni y bydd yn tanseilio hawliau’r rhai sydd wir yn dioddef o covid hir. Mae eraill yn ofni y bydd yn twyllo cyflogwyr i ymdeimlad ffug o sicrwydd y gallant anwybyddu eu dyletswyddau tuag at y rhai sy'n dioddef o covid hir; rhywbeth a allai yn ddiweddarach eu gwneud yn agored i'r risg o hawliadau gwahaniaethu ar sail anabledd.
Ein cyngor i gyflogwyr
Dylech bob amser drin covid hir o ddifrif ac ystyried pa addasiadau y gellir eu gwneud i helpu’r gweithiwr sy’n dioddef o’r cyflwr.
Meddyliwch y tu allan i'r bocs pan ddaw i addasiadau posibl a gofynnwch i'r gweithiwr pa addasiadau yr hoffent weld yn cael eu gwneud. Nid oes rhaid i chi wneud yr holl addasiadau hynny o reidrwydd (oherwydd yn gyfreithiol dim ond addasiadau rhesymol sydd eu hangen arnoch) ond mae'n dal yn ddefnyddiol gofyn y cwestiwn.
Os daw'r covid hir yn fater mwy hirdymor, ystyriwch ofyn am gyngor meddygol arbenigol ar gyflwr y gweithiwr, pa addasiadau y credant y gellir eu gwneud, a beth yw'r prognosis hirdymor.
Os nad yw'r prognosis hirdymor ar gyfer adferiad yn dda a bod y gweithiwr yn absennol o'r gwaith am gyfnod hir, ystyriwch a yw'r covid hir wedi dod yn broblem gallu, hy nad yw'r gweithiwr yn gallu parhau yn ei rôl.
Dylai diswyddo ar sail gallu fod yn ddewis olaf pan nad oes dewisiadau eraill rhesymol yn bodoli.
Os ydych chi'n gyflogwr neu'n gyflogai ac angen cyngor ar wahaniaethu ar sail covid hir neu anabledd, cysylltwch â'n Tîm cyflogaeth ac AD ar 02920 829 100 am sgwrs rhad ac am ddim heb unrhyw rwymedigaeth i weld sut y gallant helpu.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
