Cyllideb yr Hydref: Rhyddhad Eiddo Busnes a'r newidiadau a allai effeithio arnoch chi a'ch busnes yn 2026

Tachwedd 24

Cyllideb yr Hydref: Rhyddhad Eiddo Busnes a'r newidiadau a allai effeithio arnoch chi a'ch busnes yn 2026

---

By Elliw Jones

Amser darllen: 4 munud

Heddiw, dydd Mercher 26 Tachwedd, cyhoeddir Cyllideb yr Hydref 2025. Flwyddyn ar ôl cyhoeddiad y llynedd ynghylch Treth Etifeddiaeth (IHT) a Rhyddhad Eiddo Busnes (BPR), mae ein harbenigwyr Ewyllysiau a phrofiant yn rhannu ystyriaethau pwysig o ran chi a'ch busnes.

Yn ein herthygl Rhyddhad Eiddo Amaethyddol - Yr Hyn y Mae angen i Ffermwyr ei Wybod a'i Wneud, fe wnaethon ni ymchwilio i'r sefyllfa bresennol o ran APR a BPR a'r rhyddhadau sydd ar gael. Yn yr erthygl hon, mae ein harbenigwr Elliw Jones yn edrych ar BPR yn fanylach i weld sut y gallai effeithio ar eich ystâd, o safbwynt perchnogion busnes.

Fel perchennog busnes, pan drafftio Ewyllys neu ystyried gwerth eich ystâd a'ch cynllunio ymddeol ac olyniaeth, bydd BPR yn ystyriaeth bwysig. Fel y cyhoeddwyd yng nghyllideb y llynedd, mae llywodraeth y DU yn cyflwyno newidiadau sylweddol i Ryddhad Eiddo Busnes IHT o 6 Ebrill 2026.

Beth yw'r lwfansau cyfredol?

Ar hyn o bryd, nid oes terfyn ar werth yr asedau y gall BPR fod yn berthnasol iddynt. Felly, gall asedau busnes cymwys basio heb dreth ar eiddo ar farwolaeth (neu wrth drosglwyddo asedau o'r fath yn ystod eich oes) yn amodol ar rai amodau.

Mae BPR yn berthnasol i 'eiddo busnes perthnasol', a all gynnwys:

• Cyfranddaliadau mewn cwmnïau masnachu cymwys heb eu rhestru (yn gymwys ar gyfer rhyddhad o 100%)
• Buddiannau mewn busnesau, gan gynnwys partneriaeth (yn gymwys ar gyfer rhyddhad o 100%)
• Cyfranddaliadau a restrir ar AIM (yn gymwys ar gyfer rhyddhad o 100%)
• Tir, adeiladau, peiriannau a pheirianwaith, a gedwir yn bersonol neu mewn ymddiriedolaethau penodol, ac a ddefnyddir ym musnes cwmni neu bartneriaeth a gyflawnir gan y trosglwyddwr (yn gymwys i gael rhyddhad o 50%).

Yn ei hanfod, os yw BPR yn berthnasol i ased, mae ei werth at ddibenion IHT yn cael ei leihau naill ai 50% neu 100%.

Mae'r amodau ar gyfer ased i fod yn gymwys ar gyfer BPR yn cynnwys y canlynol:

• Rhaid bod yr ased wedi bod yn eiddo i'r cwmni am o leiaf ddwy flynedd o ddyddiad y trosglwyddiad.
• Mae'r busnes yn cael ei gynnal gyda'r bwriad o wneud elw
• Ni ddylai'r busnes gynnwys yn gyfan gwbl neu'n bennaf ddelio mewn cyfranddaliadau, tir neu adeiladau na gwneud a dal buddsoddiadau

Beth yw'r newidiadau sydd ar ddod i'r Rhyddhad Eiddo Busnes?

I unigolion, o 6 Ebrill 2026, bydd BPR ar y gyfradd 100% yn gyfyngedig i £1m y pen. Bydd gwerth BPR ar gyfer asedau cymwys sy'n fwy na £1m yn cael ei drethu ar 50% o'r gyfradd gyfredol (50% o 40% = 20%). Lle, os yw'n berthnasol, bydd y lwfans o £1m yn cael ei rannu rhwng eiddo amaethyddol a busnes cymwys h.y. dim ond un lwfans o £1m fydd yna, nad un yr un ar gyfer APR a BPR.

O ran ymddiriedolaethau, bydd gan unigolyn lwfans oes o £1 miliwn ar eiddo cymwys, felly gall drosglwyddo hyd at y gwerth hwnnw heb dâl i'r Treth Enillion Cyfalaf. Gellir ailadrodd hyn bob 10 mlynedd a gall liniaru'r atebolrwydd Treth Enillion Cyfalaf posibl yn sylweddol. Fodd bynnag, dylid bod yn ofalus gan y gall ymddiriedolaethau fod yn gymhleth a gall trosglwyddiadau i ymddiriedolaethau gael goblygiadau Treth Enillion Cyfalaf (CGT).

Os sefydlwyd ymddiriedolaethau gan yr un setlwr ar neu ar ôl 30 Hydref 2024, bydd yr ymddiriedolaethau'n rhannu un lwfans sengl.

Ar gyfer trosglwyddiadau a wnaed cyn Cyllideb yr Hydref yn 2024, bydd yr hen reolau yn berthnasol, ond ar gyfer trosglwyddiadau a wnaed rhwng y dyddiad hwnnw a 6 Ebrill 2026 mae rheolau trosiannol a fydd yn berthnasol.

Beth arall alla i wneud?

Mae nifer o ystyriaethau o ran cynllunio ar gyfer y newidiadau i'r BPR, gan gynnwys:

• Cynllunio Gydol Oes, i gynnwys trosglwyddo asedau cymwys i briod neu bartner sifil er mwyn manteisio i'r eithaf ar lwfans £1 miliwn pob unigolyn;
• Rhowch roddion i'r rhai yr hoffech iddynt etifeddu eich busnes;
• Trosglwyddo eiddo i ymddiriedolaeth neu edrych ar strwythurau eraill fel Cwmnïau Buddsoddi Teuluol. Gweler ein erthygl ar FICs yma;
• Cymerwch bolisi yswiriant bywyd i gwmpasu unrhyw risg o atebolrwydd IHT.

Pan ddaw i Cynllunio Ystadau, gwnewch neu ddiwygiwch eich Ewyllys i wneud yn siŵr ei bod yn cynnwys darpariaethau priodol ar gyfer eich busnes. Er mwyn cynllunio'n iawn, mae'n bwysig bod gennych brisiadau cyfredol o'r eiddo busnes rydych chi'n berchen arno. Bydd angen ystyried canlyniadau Treth Enillion Cyfalaf hefyd.

Cyllideb Hydref 2025

Mae bob amser yn anodd rhagweld beth fydd y canghellor yn ei gynnwys yn y gyllideb.

Mae rhai sibrydion wedi bod ynghylch rhoi gydol oes, yn bennaf bod:

• Gellir gosod cap ar y swm y gall unigolyn ei roi i un arall, ac uwchlaw hynny bydd tâl uniongyrchol i'r IHT yn daladwy (ar hyn o bryd dim ond os bydd y person sy'n gwneud y rhodd yn marw o fewn 7 mlynedd y daw rhoddion o'r fath yn daladwy i'r IHT – oherwydd y rheol hon, gelwir rhoddion o'r fath yn 'Drosglwyddiadau a Esemptir o Bosibl' neu 'PETs'); a/neu
• Gellir ymestyn y cyfnod 7 mlynedd mewn perthynas â PETs – o bosibl i 10 mlynedd h.y. os byddech chi'n rhoi rhodd, y gwerth

Byddwn yn rhannu diweddariadau perthnasol yn dilyn cyhoeddiad Cyllideb 2025.

Mae ein Ewyllysiau a Chynllunio Ystadau Gall arbenigwyr eich helpu i lywio'r maes cymhleth hwn a helpu i strwythuro'ch treth ystâd yn effeithlon. Os hoffech drafod sut y gallai'r newidiadau hyn effeithio ar olyniaeth eich busnes neu gynllunio ystâd, cysylltwch drwy ein ffurflen gyswllt neu am sgwrs am ddim heb unrhyw rwymedigaeth, ffoniwch 02920 829 100.