Eiddo masnachol: Llywodraeth y DU yn cyhoeddi cynlluniau i wahardd adolygiadau rhent i-fyny-yn-unig

Gorffennaf 18, 2025

Eiddo masnachol: Llywodraeth y DU yn cyhoeddi cynlluniau i wahardd adolygiadau rhent i-fyny-yn-unig

---

Gan Gareth Wedge

Un nodwedd annisgwyl o Fil a gyflwynwyd yn Senedd y DU yr wythnos diwethaf oedd gwaharddiad ar adolygiadau rhent i-fyny-yn-unig.

Dim ond darlleniad cyntaf Bil Datganoli a Grymuso Cymunedol Lloegr oedd hwn – felly, mae yna dipyn o ffordd i fynd o hyd.

Fodd bynnag, os ddaw'r darpariaethau i rym, mae ein harbenigwyr eiddo masnachol wedi dadansoddi'r newidiadau arfaethedig a'r hyn y gallai ei olygu i landlordiaid a thenantiaid.

Beth yw adolygiadau rhent i fyny yn unig?

Mae adolygiadau rhent i-fyny-yn-unig yn gyffredin mewn lesddaliadau masnachol. Yn ei hanfod, mae gan landlord sicrwydd, yn ystod adolygiad perthnasol, na fydd y rhent newydd byth yn llai na'r rhent cychwynnol neu'r rhent presennol– efallai y bydd yn cynyddu ond ni fydd byth yn mynd i lawr, hyd yn oed os bydd dirywiad yn y farchnad.

Newidiadau arfaethedig

O dan y cynigion:

• Bydd adolygiadau rhent i fyny yn unig yn cael eu gwahardd mewn lesddaliadau masnachol yng Nghymru a Lloegr – waeth sut mae'r lesddaliadau hynny wedi'u drafftio. Mae hyn yn golygu y gallai'r rhent diwygiedig fod yn is na'r rhent cychwynnol neu bresennol;
• Bydd y gwaharddiad hwn yn berthnasol i unrhyw adolygiad i-fyny-yn-unig lle nad oes modd canfod y rhent pan fydd y partïon yn ymrwymo i'r brydles. Byddai hyn yn cwmpasu adolygiadau rhent ar sail y farchnad a'r rhai sy'n gysylltiedig â chwyddiant a throsiant y tenant;
• Ni fyddai cynnydd fesul cam neu gynnydd sefydlog yn cael eu heffeithio gan y gwaharddiad. Gall tenant geisio negodi ar y ffigurau hyn cyn llofnodi ar y dotiau;
• Ni fydd prydlesi na chytundebau ar gyfer prydles sydd eisoes ar waith pan ddaw'r ddeddfwriaeth i rym yn ddarostyngedig i'r gwaharddiad;
• Unwaith y bydd y ddeddfwriaeth yn gymwys, bydd yn effeithio ar adnewyddu lesddaliadau (boed yn adnewyddu statudol neu fel arall);
• Waeth beth fo telerau'r brydles, byddai gan denant y gallu i gychwyn y darpariaethau adolygu rhent – er mwyn sicrhau na all landlordiaid gynnal y status quo yn ystod dirwasgiadau yn y farchnad;
• Ni fydd y partïon yn gallu cytundebu allan o'r gwaharddiad hwn nac ymrwymo i gytundeb ochr sy'n mynd yn ei erbyn.

Dadansoddiad – Beth allai hyn ei olygu i landlordiaid, tenantiaid ac eraill?

O safbwynt tenant ac mewn erthygl a gyhoeddwyd gan y Weinyddiaeth Tai, Cymunedau a Llywodraeth Leol, dywedwyd y gall adolygiadau rhent i-fyny-yn-unig “… [g]wneud rhenti’n anfforddiadwy ac achosi i siopau gau”. Yn ei hanfod, eu safbwynt yw y gallai adolygiadau rhent i-fyny-yn-unig olygu bod tenantiaid yn talu rhent sydd yn artiffisial o uchel – er gwaethaf newid yn y farchnad. Gwneir dadleuon bod y costau uwch hyn wedyn yn cael eu trosglwyddo i'r defnyddiwr ac, os yw siopau'n cau, bod hyn yn arwain at broblemau economaidd-gymdeithasol.

O safbwynt landlord, mae pryder y bydd y gwaharddiad yn creu ansicrwydd i fuddsoddwyr eiddo ac yn arwain at lai o hyder mewn buddsoddiadau posibl a rhagamcanion incwm. Bydd y gwaharddiad hefyd yn berthnasol i brisiadau a gynhelir gan fenthycwyr – sy'n dibynnu ar incwm rhent benthycwyr i wasanaethu benthyciadau. Canlyniad anfwriadol posib yw y gall landlordiaid osod rhent cychwynnol uwch neu ddefnyddio rhenti cam-wrth-gam – i geisio lliniaru'r risg o ostyngiad mewn incwm os bydd amodau'r farchnad yn gostwng.

Fel arall, a ellid dadlau y bydd yr effeithiau'n llai pellgyrhaeddol nag a ragwelwyd? Pan feirniadodd Llywodraeth Lafur adolygiadau rhent i-fyny-yn-unig-yn 2001, roedd lesddaliadau tymor hirachyn fwy cyffredin ar y pryd. Ond nawr, nid yw'n anarferol gweld rhai tenantiaid yn cytunoi lesddaliadau tymor byr heb unrhyw adolygiadau. A allai fod yn wir, felly, na fydd y sector a grybwyllwyd gan y Llywodraeth (i elwa o'r gwaharddiad) yn cael ei effeithio'n sylweddol gan y cynigion wedi'r cyfan? Amser a ddengys.

Byddwn yn dilyn y Bil hwn ac unrhyw newidiadau a wneir iddo wrth iddo fynd drwy Senedd y DU.

Os hoffech drafod y mater uchod gydag un o'n tîm eiddo masnachol arbenigol, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy gwblhau ein Ffurflen Gyswllt .