02920 829 100 
Deddfau Newydd i Ymladd Twyll a Llygredd Corfforaethol: Gwella Pwerau'r Gofrestr Cwmnïau
Ionawr 2, 2024
Buom yn archwilio’r drosedd ‘methiant i atal twyll’ newydd a grëwyd gan y Ddeddf yn flaenorol, y gallwch ei darllen yma.
Mae’r erthygl hon yn trafod rhai o’r newidiadau eraill y mae’r Ddeddf yn ceisio eu rhoi ar waith, yn benodol uchelgeisiau ‘tryloywder corfforaethol’ y Ddeddf.
Yn ogystal â chymryd camau i atal twyll ac ehangu ymateb y DU i droseddau economaidd, mae’r Ddeddf hefyd yn ceisio cefnogi Tŷ’r Cwmnïau i ddarparu gwell gwasanaeth a gwella dibynadwyedd ei ddata.
Mae Tŷ’r Cwmnïau yn cyflawni dwy rôl hanfodol sy’n sail i amgylchedd busnes y DU: mae’n hwyluso creu cwmnïau ac endidau cyfreithiol eraill ac mae’n darparu, yn rhad ac am ddim ac ar-lein, wybodaeth am yr endidau hynny ar gofrestr gyhoeddus. Mae hyn er budd buddsoddwyr, credydwyr a'r cyhoedd.
Mae Tŷ'r Cwmnïau eisoes wedi dechrau paratoi ar gyfer y newidiadau sydd i ddod, a disgwylir i rai mesurau gael eu cyflwyno yn gynnar yn 2024. Mae'r mesurau hyn yn cynnwys ei gwneud yn ofynnol i bob cwmni ddarparu cyfeiriad e-bost cofrestredig; gwiriadau cryfach ar enwau cwmnïau; mwy o bwerau i ymholi a gwrthod gwybodaeth; a chamau i nodi a thynnu gwybodaeth anghywir oddi ar y gofrestr gyhoeddus yn Nhŷ'r Cwmnïau.
Mae rhai o’r diwygiadau arfaethedig eraill yn cynnwys:
Cadw cofnodion
Un o ddibenion allweddol y Ddeddf yw grymuso'r Cofrestrydd i hyrwyddo uniondeb y gofrestr gyhoeddus a rhannu gwybodaeth yn rhagweithiol ag awdurdodau eraill. Ar hyn o bryd, mae’n ofynnol i Dŷ’r Cwmnïau dderbyn gwybodaeth os caiff ei “gyflwyno’n briodol”. Mae ganddo bwerau cyfyngedig i gywiro neu gwestiynu gwybodaeth mewn amgylchiadau amheus.
Bydd y newidiadau deddfwriaethol o dan y Ddeddf yn caniatáu i'r Cofrestrydd gywiro neu gwestiynu gwybodaeth fel y gall wneud penderfyniadau rhagweithiol ynghylch ffeilio. Os bydd endid yn methu ag ymateb i ymholiad, neu'n methu â darparu tystiolaeth ddigonol yn ei ymateb, gall y Cofrestrydd gymryd camau. Anelir hwn at ddal unrhyw beth sy'n tanseilio ansawdd y wybodaeth ar y gofrestr, neu sy'n galluogi unigolion i ddilyn gweithgaredd anghyfreithlon, megis twyll a throseddau economaidd eraill.
Ceir awgrym hefyd y bydd trydydd partïon yn gallu codi ymholiad neu roi ‘awgrym’ i’r Cofrestrydd pan ddaw’n fater o weithgareddau twyllodrus.
Cofrestrau cwmni
Ni fydd yn ofynnol mwyach i gwmnïau gadw eu cofrestrau eu hunain o gyfarwyddwyr, cyfeiriadau preswyl cyfarwyddwyr, ysgrifenyddion cwmni a phersonau â rheolaeth arwyddocaol. Yn hytrach, bydd gofyn iddynt ffeilio'r holl wybodaeth berthnasol yn uniongyrchol gyda Thŷ'r Cwmnïau.
Gwirio ID
Ar gyfer pob cwmni newydd a phresennol, bydd yn ofynnol i gyfarwyddwr, personau â rheolaeth arwyddocaol a swyddogion perthnasol endid cyfreithiol perthnasol cofrestradwy, gael prawf adnabod. Mae'r Ddeddf yn creu dau fath o ddilysu hunaniaeth; gellir ei wneud yn uniongyrchol gyda Thŷ'r Cwmnïau neu drwy wasanaeth corfforaethol awdurdodedig (fel cwmni cyfreithiol neu gwmni cyfrifyddu).
Ni chaniateir i gyfarwyddwr weithredu fel cyfarwyddwr, a rhaid i gwmnïau sicrhau nad yw person yn gweithredu fel cyfarwyddwr, oni bai a hyd nes y bydd eu hunaniaeth wedi’i wirio.
Mae'r baich ar y swyddog a'r cwmni i sicrhau dilysu; bydd torri'r gofynion hyn yn droseddau.
Y camau nesaf
Bydd y rhan fwyaf o’r darpariaethau yn y Ddeddf yn cael eu gweithredu drwy is-ddeddfwriaeth sydd eto i’w chyhoeddi a bydd rhai o’r newidiadau yn gofyn am ddatblygu systemau newydd gan Dŷ’r Cwmnïau cyn iddynt gael eu cyflwyno. Am y rheswm hwnnw, rhagwelir y bydd o leiaf blwyddyn hyd nes y bydd y rhan fwyaf o'r darpariaethau hyn mewn grym.
Fodd bynnag, mae yna bethau y gall y rhai sy'n gyfrifol am gadw cofnodion a gweinyddu cwmnïau fod yn meddwl amdanynt yn y cyfamser. Mae’r rhain yn cynnwys:
Os oes angen cymorth arnoch gydag unrhyw faterion masnachol neu gorfforaethol, cysylltwch ag aelod o'n tîm masnachol, Emily Shingler, trwy e-bost yn eshingler@darwingray.com neu dros y ffôn ar 029 2082 9102 am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut y gallwn eich helpu.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
