Yr wythnos waith pedwar diwrnod - a yw'n agosach nag yr oeddem wedi meddwl?

Mawrth 4, 2025

Gydag wythnos waith pedwar diwrnod yn cael ei mabwysiadu’n barhaol yn ddiweddar gan 200 o gyflogwyr yn y DU, mae ein harbenigwr cyfraith cyflogaeth Harriette Loveluck-Edwards yn edrych ar yr hyn y gallai hyn ei olygu i gyflogwyr yn ymarferol.

Cynhaliwyd y peilot wythnos waith pedwar diwrnod mwyaf am 6 mis rhwng Mehefin a Rhagfyr 2022. Gweithredodd y 61 o gyflogwyr a gymerodd ran ostyngiad o 20% mewn oriau gwaith heb golli unrhyw gyflog i staff.. Gallwch ddarllen mwy am hyn yma.

Roedd y canlyniadau’n dangos lefelau is o bryder a blinder ar draws y gweithluoedd, tra bod iechyd meddwl a chorfforol wedi gwella gyda 71% o staff yn adrodd lefelau is o orfoledd. Bu gostyngiad sylweddol hefyd yn nifer y staff a adawodd y cwmnïau a gymerodd ran, gan ostwng 57% dros y cyfnod prawf.

Yn ôl y 4 Day Week Foundation, ar ôl i'r treial ddod i ben yn 2023, penderfynodd 56 o'r 61 cwmni a gymerodd ran barhau. Dywedir bellach bod 200 yn fwy o gyflogwyr yn y DU wedi cofrestru ar gyfer wythnos waith barhaol o bedwar diwrnod ar gyfer eu gweithwyr heb golli cyflog. Mae'r cyflogwyr hyn yn rhychwantu ystod o sectorau, o elusennau bach i gwmnïau technoleg mawr.

Beth yw safbwynt Llywodraeth y DU ar hyn?

Mae rhai ASau yn galw ar weinidogion i ystyried wythnos waith pedwar diwrnod ac yn dangos cefnogaeth i welliant i'r Mesur Hawliau Cyflogaeth gyflwynwyd gan yr AS, Peter Dowd.

Mae Dowd wedi honni bod yn rhaid i “fanteision mwy o gynhyrchiant yn yr economi o ganlyniad i dechnoleg newydd fel deallusrwydd artiffisial gael eu trosglwyddo yn ôl i weithwyr mewn mwy o amser hamdden rhydd”. Pe bai’n cael ei fabwysiadu, byddai’r gwelliant yn ymrwymo Llywodraeth y DU i sefydlu corff i ddarparu argymhellion ar sut y gellid trosglwyddo o wythnos waith bum niwrnod i wythnos waith pedwar diwrnod ledled y DU.

Fodd bynnag, mae'r farn yn parhau i fod yn rhanedig ar y syniad ac nid oes unrhyw gynlluniau wedi'u cyhoeddi gan y Llywodraeth ar hyn o hyd.

Beth allai hyn ei olygu i gyflogwyr?

Fel y mae pethau ar hyn o bryd, rydym yn annhebygol o weld yr wythnos waith pedwar diwrnod yn cael ei gwneud yn orfodol yn y dyfodol agos.

Fodd bynnag, ar 6 Ebrill 2024 newidiodd y gyfraith i ganiatáu i bob gweithiwr a gweithiwr yn y DU yr hawl i wneud cais am weithio hyblyg  o ddiwrnod cyntaf eu cyflogaeth. Mae nifer y ceisiadau y gall cyflogai eu gwneud hefyd wedi dyblu i ganiatáu 2 gais mewn cyfnod o 12 mis. Gall gweithwyr ddefnyddio'r broses hon i ofyn am newid cytundebol i leihau eu diwrnodau gwaith i bedwar diwrnod.

Mae'n ofynnol i gyflogwyr drafod y cais gyda'r gweithiwr a dim ond am resymau penodol y gallant wrthod.

Beth all cyflogwyr ei wneud nawr?

Os yw eich sefydliad yn ystyried trosglwyddo i wythnos waith pedwar diwrnod, dyma ein hawgrymiadau gorau:

  • Cynlluniwch ymlaen llaw – meddyliwch yn ofalus am sut y byddech chi'n cynnal lefelau cynhyrchiant a gwasanaeth ym mhob maes o'ch sefydliad. Ystyriwch roi cyfnod prawf ar waith, sy'n rhoi'r hyblygrwydd i chi ddychwelyd i wythnos 5 diwrnod neu wneud newidiadau pellach os oes angen.
  • Ymgynghori a chyfathrebu eich amodau yn ysgrifenedig i'ch staff. Ymgynghorwch â'ch staff cyn i chi ddechrau, i gael eu barn ynghylch a oes ganddynt ddiddordeb yn y syniad o wythnos 4 diwrnod a sut maent yn ei weld yn gweithio. Yna dylai unrhyw gyfnod prawf ddigwydd o fewn paramedrau llym sy'n ei gwneud yn glir i'r staff efallai na chaiff y cynllun ei fabwysiadu'n barhaol os na fydd yn llwyddiannus. Nodwch sut y byddwch yn mesur llwyddiant y treial, a beth sydd angen iddynt ei wneud i gyfrannu at ei lwyddiant.
  • Adolygwch eich contractau – bydd angen i unrhyw newidiadau parhaol i oriau gwaith cyflogeion gael eu hadlewyrchu yn eu contractau cyflogaeth. Ni ddylai unrhyw newid dros dro gael ei adlewyrchu mewn contractau a dylid ei gwneud yn glir i weithwyr na fydd ganddynt hawl cytundebol i newid eu horiau oni bai eich bod yn penderfynu gwneud y newid yn barhaol.

 

Diddordeb clywed mwy ar y pwnc hwn?

Yn y gynhadledd Dyfodol Gwaith ar 14 Mai 2025, byddwn yn clywed gan Dr David Frayne, ymchwilydd arweiniol ar ddau gynllun peilot cenedlaethol yr wythnos waith pedwar diwrnod. Bydd y gynhadledd, a gynhelir yn ICC Cymru, hefyd yn croesawu nifer o siaradwyr arbenigol eraill ar bynciau pwysig yn ymwneud â Dyfodol Gwaith ac AD, megis AI a niwroamrywiaeth. Darganfod mwy am y gynhadledd yma – tocynnau ar werth nawr.

I siarad ag un o’n harbenigwyr cyfraith cyflogaeth am yr wythnos waith pedwar diwrnod neu unrhyw ymholiadau AD neu gyfraith cyflogaeth eraill, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu trwy ein ffurflen gyswllt.

Darllen mwy

Cysylltwch â'n Tîm

I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.

Alun Saunders
Swyddog Marchnata
Gweld Proffil
Amanda Scanlon
Cynorthwy-ydd Gweithredol
Gweld Proffil
Anna Rees
Pennaeth Marchnata
Gweld Proffil
Caragh McCormack
Cyfreithiwr dan Hyfforddiant
Gweld Proffil
Catherine Burke
Partner
Gweld Proffil
Charles Collar
Cyfreithiwr
Gweld Proffil
Cindy Thomas
Uwch Reolwr Cyfrifon
Gweld Proffil
Damian Phillips
Partner
Gweld Proffil
Denna Cather
Goruchwyliwr Swyddfa
Gweld Proffil
Elin Davies
Uwch Gymrawd
Gweld Proffil
Elliw Jones
Cymrawd
Gweld Proffil
Emily Shingler
Uwch Gymrawd
Gweld Proffil
Erin Phillips
Uwch Weithredwr Marchnata
Gweld Proffil
Fflur Jones
Partner Rheoli
Gweld Proffil
Fiona Hughes
Uwch Gymrawd
Gweld Proffil
Fiona Sinclair
Ymgynghorydd Adnoddau Dynol
Gweld Proffil
Gareth Wedge
Partner
Gweld Proffil
Georgina Rees
Cyfreithiwr
Gweld Proffil
Geraint Manley
Cyfreithiwr dan Hyfforddiant
Gweld Proffil
Grace Jarrett
Paragyfreithiwr
Gweld Proffil
Gwen Hughes
Cyfreithiwr
Gweld Proffil
Heledd Ainsworth
Cyfreithiwr
Gweld Proffil
Heledd Evans
Cyfreithiwr
Gweld Proffil
Holly O'Regan
Cyfreithiwr dan Hyfforddiant
Gweld Proffil
Iwan Price
Derbynnydd / Cynorthwyydd Swyddfa Gyfreithiol
Gweld Proffil
Jessica Hayward
Cymrawd
Gweld Proffil
Kadell Khalid
Ysgrifennydd / Gweinyddwr AD
Gweld Proffil
Kate Heaney
Uwch Gymrawd
Gweld Proffil
Leanne Nixon
Cymrawd
Gweld Proffil
Lisa Evans
Paragyfreithiwr
Gweld Proffil
Lloyd Pike
Cyfreithiwr
Gweld Proffil
Lorna Fraser
Cymrawd
Gweld Proffil
Lowri Evans
Paragyfreithiwr
Gweld Proffil
Mark Rostron
Partner
Gweld Proffil
Mike Raymond
Cyfreithiwr
Gweld Proffil
Nick O'Sullivan
Partner
Gweld Proffil
Nicole Brendel
Cymrawd
Gweld Proffil
Non Kinsey
Cymrawd
Gweld Proffil
Oliver Morris
Partner
Gweld Proffil
Owen John
Partner
Gweld Proffil
Patrick Murphy
Partner
Gweld Proffil
Rachel Ford-Evans
Partner
Gweld Proffil
Ramyar Hassan
Cymrawd
Gweld Proffil
Rhodri Lewis
Ymgynghorydd
Gweld Proffil
Rohey Jomadar
Cymrawd
Gweld Proffil
Sarah Price
Cyfarwyddwr Cyfreithiol
Gweld Proffil
Seren Trigg
Ymgynghorydd Adnoddau Dynol
Gweld Proffil
Siobhan Williams
Partner
Gweld Proffil
Siôn Fôn
Partner
Gweld Proffil
Siriol Hughes
Paragyfreithiwr
Gweld Proffil
Stephanie Kendall
Cyfreithiwr
Gweld Proffil
Stephen Lummis
Rheolwr Cyfrifon
Gweld Proffil
Stephen Thompson
Partner
Gweld Proffil
Tiegan James
Cyfreithiwr
Gweld Proffil
Tracey Holland
Rheolwr Cyllid
Gweld Proffil
Vanessa Lovell
Uwch Gymrawd
Gweld Proffil

Yr hyn y mae ein cleientiaid wedi'i ddweud...