02920 829 100 
Beth i'w wneud pan fydd eich tenant yn stopio talu rhent – awgrymiadau i landlordiaid yng Nghymru
Chwefror 19, 2026
By Heledd Evans
*Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag eiddo preswyl yng Nghymru
Gall tenant sy'n rhoi'r gorau i dalu rhent fod yn fater pryderus iawn i landlordiaid yng Nghymru, yn enwedig gyda'r dirwedd gyfreithiol gymharol newydd o dan Ddeddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016. Mae'n hanfodol bod landlordiaid preswyl yng Nghymru yn deall y Ddeddf hon i sicrhau eu bod yn dilyn y broses angenrheidiol wrth ddelio â thenant sydd wedi stopio talu rhent.
Yn gyffredinol, pan fydd gan “ddeiliad contract” (tenant) ddau fis neu fwy o ôl-ddyledion rhent, gellir cyflwyno hysbysiad i roi 14 diwrnod iddynt adael yr adeilad (ar yr amod bod gofynion a chyfyngiadau amser penodol yn cael eu bodloni).
Ein harbenigwr Heledd sydd yn amlinellu camau ymarferol pwysig y dylai landlordiaid eu cymryd o'r cychwyn cyntaf, cyn gynted ag y bydd rhent yn cael ei fethu:
Os methir taliad rhent, mae bob amser yn bwysig cysylltu â deiliad y contract i weld a ellir delio â'r sefyllfa heb yr angen i uwchgyfeirio materion. Yn y rhan fwyaf o achosion, gellir datrys taliad rhent a fethwyd yn gyflym trwy gyfathrebu. Mae'n bwysig cadw cyfathrebu'n agored ac yn dryloyw fel y gellir delio ag unrhyw faterion ariannol yn briodol.
Dylai landlordiaid sicrhau eu bod yn cadw cofnod gofalus o'r gohebiaeth rhag ofn y bydd ei hangen fel tystiolaeth mewn achosion meddiant. Os yw'r tenant mewn trafferthion ariannol, gallwch eu cyfeirio at gyngor neu asiantaethau perthnasol.
Os nad yw e-bost neu neges anffurfiol at ddeiliad y contract wedi datrys y mater, gall landlord ystyried cyhoeddi datganiad rhent ffurfiol i ddangos iddynt y ôl-ddyledion rhent sy'n ddyledus. Dylai hyn nodi'r ôl-ddyledion, y cyfnod y mae'r rhent yn ddyledus yn ogystal â dyddiad cau clir i dalu'r ôl-ddyledion rhent. Mae hwn yn gam ymarferol pwysig a all fod yn ddefnyddiol os bydd y mater yn cynyddu i achos llys, i ddangos y camau a gymerwyd i gasglu'r rhent sydd ar goll.
Weithiau gall deiliad contract ofyn am lunio cynllun ad-dalu gyda'r landlord i ad-dalu'r ôl-ddyledion yn raddol. Os derbynnir hyn, dylai cynllun ad-dalu byr gael ei ddrafftio a'i lofnodi gan y partïon i sicrhau bod hyn yn cael ei gofnodi'n gywir ac i osgoi unrhyw anghytundebau yn y dyfodol.
Os yw deiliad y contract yn parhau i fethu taliadau rhent, efallai y bydd angen cyhoeddi hysbysiad ffurfiol. Mae'r hysbysiad hwn yn ceisio meddiant o'r eiddo (pan fydd y rhent wedi'i fethu am ddau fis neu yn unol â'r contract) a gellir ceisio'r ôl-ddyledion rhent hefyd fel rhan o'r hawliad hwnnw. Mae rhai cyfyngiadau amser a all atal landlord rhag cyflwyno'r hysbysiad, felly mae'n bwysig adolygu'r canllawiau o dan y Deddf Rhentu Cartrefi Cymru cyn cyflwyno hysbysiad.
Bydd yr hysbysiad yn rhoi 14 diwrnod o rybudd i ddeiliad y contract cyn y gall achos meddiant ddechrau wedyn a rhaid cyflwyno unrhyw hawliad o fewn 6 mis i ddyddiad yr hysbysiad.
Mae rheolau llym iawn ar gyfer cyhoeddi a chyflwyno hysbysiad ffurfiol a rhaid cydymffurfio â'r rheolau hyn yn ofalus iawn i sicrhau bod yr hysbysiad yn ddilys. Mae bob amser yn well cael cyngor cyfreithiol i sicrhau bod yr amgylchiadau'n caniatáu cyflwyno hysbysiad, i sicrhau bod yr hysbysiad wedi'i ddrafftio'n gywir, bod ffurf yr hysbysiad yn gywir a bod cyflwyno'r hysbysiad yn ddilys.
Mae'n bwysig iawn cadw cofnod o'r prawf postio rhag ofn y bydd dadleuon cyfreithiol yn codi na chafodd yr hysbysiad ei gyflwyno erioed.
Os nad yw'r hysbysiad yn annog ad-dalu'r rhent, gall landlordiaid gychwyn achos meddiant i adennill meddiant o'r eiddo ac i geisio ad-daliad o'r rhent fel rhan o'r dyfarniad.
Mewn unrhyw hawliad o'r fath, mae'n hanfodol cael tystiolaeth glir o ôl-ddyledion, gan gynnwys:
I landlordiaid yng Nghymru, gall deimlo fel proses llawn straen i adennill ôl-ddyledion rhent gan ddeiliad contract. Yr allwedd i landlordiaid yw sicrhau eich bod wedi cymryd camau ymarferol gofalus drwy gydol y broses fel eich bod yn cydymffurfio'n llawn â'ch rhwymedigaethau.
Os bydd angen cyflwyno hysbysiad a chychwyn achos llys, rhaid i landlordiaid fod yn ymwybodol bod rheolau cyfreithiol llym iawn y mae'n rhaid eu dilyn i sicrhau bod popeth yn cydymffurfio. Gall ceisio cyngor cyfreithiol helpu i sicrhau bod yr holl ffurfioldebau angenrheidiol wedi'u dilyn ac i arwain proses esmwyth.
Am gyngor neu gymorth pwrpasol ar unrhyw un o'r uchod, cysylltwch â'n harbenigwr, Heledd Evans drwy ffonio 029 2082 9106 neu hevans@darwingray.com i gael sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut y gallwn eich helpu.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
