02920 829 100 
Pryd mae gan weithwyr yr hawl i gael eu talu am amser a dreulir yn teithio i'r gwaith ac yn ôl?
Medi 2, 2025
Yn dilyn dyfarniad y CThEM yn erbyn Taylors Services Ltd (wedi'i ddiddymu), ein harbenigwr, Harriette Loveluck-Edwards, yn ystyried y goblygiadau i gyflogwyr y mae eu staff yn teithio fel rhan o'u rôl.
Mae Rheoliadau’r Isafswm Cyflog Cenedlaethol 2015 yn nodi darpariaethau manwl ar gyfer pennu pa oriau sy’n cyfrif fel gwaith at ddiben yr Isafswm Cyflog Cenedlaethol (NMW) neu’r Cyflog Byw Cenedlaethol (NLW). Gallwch ddarllen ein herthygl am y cyfraddau NMW / NLW cyfredol yma.
A yw amser teithio fel arfer yn cael ei drin fel gwaith?
Mae Rheoliad 34 o'r Rheoliadau yn nodi bod yr oriau pan fydd gweithiwr yn teithio at ddibenion gwaith, a lle byddai'r gweithiwr fel arall yn gweithio pe na bai'n teithio, yn cael eu trin fel amser gwaith oni bai fod y daith rhwng:
Hynny yw, nid yw teithiau arferol gweithwyr i'r gwaith ac yn ôl bob dydd yn cael eu trin fel 'amser gwaith' ac nid oes gan weithwyr hawl i gael eu talu'r isafswm cyflog amdanynt.
Beth ddigwyddodd yn yr achos?
Roedd Taylors Services Ltd (TSL) yn cyflogi gweithwyr ar gontractau dim oriau i gyflawni tasgau fel chwistrellu, graddio, llwytho a dadlwytho dofednod. Darparodd TSL fws mini i gludo gweithwyr o'u cartref i'w safle gwaith cyntaf ac yn ôl, gydag amseroedd teithio weithiau hyd at wyth awr. Roedd gan weithwyr hawl gytundebol i gael tâl fesul awr am deithio, ond dim ond £2.50 yr awr. Yna roeddent yn gymwys i gael yr isafswm cyflog perthnasol o'r adeg y dechreuasant eu swydd gyntaf hyd at ddiwedd eu swydd olaf o'r dydd.
Yn 2020, dyfarnodd CThEM y dylid talu amser teithio'r gweithwyr i'w cartrefi ac yn ôl yn yr Isafswm Cyflog Cenedlaethol hefyd, gan gyhoeddi hysbysiadau tan-daliad gwerth cyfanswm o tua £62,000.
Heriodd TSL yr hysbysiadau o dan Ddeddf Isafswm Cyflog Cenedlaethol 1998, ond gwrthododd tribiwnlys cyflogaeth yr her. Aeth yr anghydfod drwy'r Tribiwnlys Apêl Cyflogaeth ac i fyny i'r Llys Apêl.
Dadleuodd CThEM (ar ran y gweithwyr) oherwydd hyd y daith dan sylw a'r ffaith bod yn ofynnol i'r gweithwyr deithio gyda'i gilydd mewn minibws, bod y daith yn rhan gynhenid o swyddi'r gweithwyr, nid dim ond cymudo cyffredin – felly dylid ei drin fel amser gwaith.
Beth oedd penderfyniad y Llys?
Canfu’r Llys fod rheoliad 34 o reoliadau 2015 yn berthnasol, felly nid oedd y daith yma yn gymwys fel amser gwaith oherwydd:
Roedd hyn yn golygu bod TSL wedi cael hawl i gyfyngu cyflog y gweithwyr am amser a dreuliwyd ar y minibws ar ddechrau a diwedd pob diwrnod i £2.50 yr awr, ac nad oedd wedi bod yn ofynnol iddynt dalu'r NMW na'r NLW.
Gwersi i gyflogwyr
Mae'r achos hwn yn dangos pa mor bwysig yw hi i gyflogwyr ystyried teithio eu staff yn ofalus fel rhan o'u rôl.
Nid yw pob amser teithio yn cyfrif fel gwaith – er enghraifft, nid yw teithio rhwng y cartref a’r lle gwaith cyntaf, neu’n ôl adref ar ôl yr aseiniad olaf, yn cael ei ystyried yn “amser gwaith”. Dim ond rhai mathau o deithio, rhwng aseiniadau neu yn ystod oriau gwaith, a all gyfrif fel amser gwaith os ydynt yn bodloni amodau penodol.
Ein prif awgrymiadau i gyflogwyr
Os hoffech gyngor ar unrhyw un o'r wybodaeth a grybwyllir uchod, cysylltwch ag aelod o'n tîm cyflogaeth arbenigol, gan ddefnyddio'r ffurflen gyswllt, neu ar 02920 829 100, i ddarganfod sut y gallwn ni eich helpu chi neu'ch busnes.
I siarad ag un o'n harbenigwyr heddiw, cysylltwch â ni ar 02920 829 100 neu drwy ddefnyddio ein ffurflen Cysylltwch â Ni am sgwrs gychwynnol am ddim i weld sut gallwn ni helpu.
