Y Llywodraeth yn dechrau datrys problemau'r economi gig

Yn sgil cyhoeddi Adroddiad Taylor y llynedd, mae Llywodraeth Prydain wedi cyhoeddi'r mesurau mae'n bwriadu eu cymryd er mwyn amddiffyn hawliau gweithwyr yr "economi gig". Fodd bynnag, nid yw wedi mynd i'r afael â rhai o'r materion mwyaf dadleuol, gan ddewis cynnal rhagor o waith ymgynghori ar y pynciau hyn yn lle hynny.

Cafodd Adroddiad Taylor ei gomisiynu i edrych ar hawliau'r aelodau hynny o'r gweithlu nad ydyn nhw'n "weithwyr cyflogedig" yn yr ystyr draddodiadol, gan gynnwys gweithwyr asiantaeth, contractwyr hunan-gyflogedig a gweithwyr sydd â statws sy'n destun dadl.

Bellach, mae'r Llywodraeth wedi cytuno i dderbyn rhai o'r argymhellion sydd wedi'u nodi yn yr adroddiad, gan gynnwys:

  • Cryfhau'r gwaith o orfodi hawliau tâl gwyliau a thâl salwch gweithwyr sy'n agored i niwed;
  • Rhoi hawl cyfreithiol i bob gweithiwr (gan gynnwys gweithwyr ar gontractau dim oriau) i gael slipiau talu;
  • Rhoi hawl i bob gweithiwr ofyn am "gontract mwy sefydlog" o ran yr oriau maen nhw'n eu gweithio mewn wythnos; a
  • Cryfhau hawliau interniaid di-dâl.

Fodd bynnag, does dim cynigion i ddelio â'r ansicrwydd cyffredinol ynghylch y diffiniadau o hunan-gyflogaeth a statws gweithwyr cyflogedig neu weithwyr. Roedd Adroddiad Taylor yn argymell y dylai Senedd San Steffan lunio deddfwriaeth newydd i ddatrys yr ansicrwydd. Yn hytrach, mae'r Llywodraeth wedi lansio ymgynghoriad newydd ar sut y gellir gwella'r gyfraith yn y maes hwn.

Mae hon yn debygol o fod yn broses hir sy'n golygu y bydd sawl blwyddyn yn mynd heibio cyn i ni weld unrhyw newid yn y gyfraith. Mae hyn yn golygu y bydd statws cyflogaeth yn parhau i fod yn destun achosion ymgyfreitha mewn Tribiwnlys Cyflogaeth yn y cyfamser. 

Os hoffech fwy o wybodaeth ar y mater yma neu ar unrhyw fater arall, plis cysylltwch â’r tim Cyflogaeth ac Adnoddau Dynol.

Elwyn DaviesNewyddion